Η Ελλάδα «πρωταθλήτρια» στους φόρους και στην εργασία στην Ευρώπη
Βαρύ φορτίο για εργαζομένους και επιχειρήσεις – Σταθερά ανοδική η επιβάρυνση την τελευταία δεκαετία
Η νέα ετήσια έκθεση της Κομισιόν για τη φορολογία αποτυπώνει μια ιδιαίτερα δυσμενή εικόνα για την Ελλάδα, η οποία καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό συνολικής επιβάρυνσης στην εργασία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τις μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών και τις αλλαγές στους φορολογικούς συντελεστές τα προηγούμενα χρόνια, οι Έλληνες εργαζόμενοι εξακολουθούν να λαμβάνουν μόλις τα μισά από όσα καταβάλλει συνολικά μια επιχείρηση για έναν μισθό. Ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής στην εργασία έφτασε το 44,8% το 2024, ξεπερνώντας την Ιταλία και το Βέλγιο, ενώ η Μάλτα παραμένει η χώρα με τη χαμηλότερη επιβάρυνση.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η πορεία της τελευταίας δεκαετίας. Από το 2014 έως το 2024, η Ελλάδα σημείωσε αύξηση 3,4 ποσοστιαίων μονάδων στον δείκτη φορολογικής επιβάρυνσης στην εργασία, τη δεύτερη μεγαλύτερη στην Ε.Ε. Την ίδια στιγμή, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ακολουθεί πτωτική τάση και διαμορφώνεται στο 37,1%. Η αντίθεση αυτή ενισχύει το χάσμα ανάμεσα στο κυβερνητικό αφήγημα περί ανάπτυξης και στην πραγματικότητα που βιώνει ο μέσος πολίτης.
Η πίεση δεν περιορίζεται στους φόρους εργασίας. Η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της Ε.Ε. και στα έσοδα από την κατανάλωση, με το 37,8% των συνολικών φορολογικών εσόδων να προέρχεται από ΦΠΑ και έμμεσους φόρους. Το ποσοστό αυτό κατατάσσει τη χώρα στην έκτη υψηλότερη θέση στην Ευρώπη, ενώ η Κομισιόν καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση του μεριδίου του ΦΠΑ στο φορολογικό μείγμα την τελευταία δεκαετία. Η καθημερινή κατανάλωση –τρόφιμα, λογαριασμοί, καύσιμα, υπηρεσίες– αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα εσόδων για το κράτος.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι περιβαλλοντικοί φόροι, όπου η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της Ε.Ε. με έσοδα που αντιστοιχούν στο 3,8% του ΑΕΠ. Μεγάλο μέρος αυτών των φόρων αφορά ενέργεια, καύσιμα και μεταφορές, επιβαρύνοντας άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παρά την ψηφιακή πρόοδο της ΑΑΔΕ, η φορολογική συμμόρφωση παραμένει δύσκολη και δαπανηρή, ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις που καλούνται να ανταποκριθούν σε νέες υποχρεώσεις όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η διαβίβαση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο.
Η πολυπλοκότητα του συστήματος αποτυπώνεται και στα στοιχεία του ευρωβαρόμετρου: σχεδόν ένας στους πέντε φορολογουμένους στην Ελλάδα χρειάζεται πλέον επαγγελματική βοήθεια για την υποβολή φορολογικής δήλωσης, ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ένα φορολογικό περιβάλλον που όχι μόνο επιβαρύνει οικονομικά, αλλά δυσκολεύει και λειτουργικά την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
