Άρειος Πάγος: Τέλος στις ανεξέλεγκτες έρευνες της αστυνομίας σε κινητά και εφαρμογές μηνυμάτων
Καθοριστικά όρια στο απόρρητο των επικοινωνιών θέτει η Ολομέλεια
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έβαλε σαφές φρένο στην πρακτική των διωκτικών αρχών να ερευνούν χωρίς χρονικό περιορισμό τα αποθηκευμένα δεδομένα επικοινωνίας σε κινητά τηλέφωνα και εφαρμογές όπως Viber, Skype και Signal. Με την απόφαση υπ’ αριθμ. 1/2026, το ανώτατο δικαστήριο ξεκαθαρίζει ότι το περιεχόμενο και τα μεταδεδομένα των συνομιλιών προστατεύονται από το Σύνταγμα, ακόμη και όταν έχουν ολοκληρωθεί και βρίσκονται αποθηκευμένα στη συσκευή του χρήστη.
Η υπόθεση που οδήγησε στη σημαντική αυτή κρίση ξεκίνησε από αίτημα δικαστικής συνδρομής των ιταλικών αρχών, οι οποίες διερευνούσαν διεθνές κύκλωμα παράνομης αναμετάδοσης συνδρομητικής τηλεόρασης. Στο πλαίσιο της έρευνας, η ελληνική αστυνομία προχώρησε σε κατάσχεση ψηφιακών συσκευών Έλληνα υπόπτου και στη συνέχεια σε άνοιγμα των συνομιλιών που εντοπίστηκαν σε αυτές, κατόπιν βουλεύματος άρσης απορρήτου.
Ο κατηγορούμενος προσέφυγε ζητώντας τον αποκλεισμό της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης από τη δικογραφία, υποστηρίζοντας ότι η άρση απορρήτου είχε πραγματοποιηθεί μετά την εκπνοή της δίμηνης ισχύος που προβλέπει ο νόμος. Το Συμβούλιο Εφετών απέρριψε το αίτημα, θεωρώντας ότι η πρόσβαση στα παρελθοντικά δεδομένα δεν απαιτεί διαδοχική ανανέωση της δικαστικής άδειας.
Η Ολομέλεια, ωστόσο, ανέτρεψε πλήρως αυτή την ερμηνεία. Η πλειοψηφία των δικαστών έκρινε ότι το απόρρητο καλύπτει και τα αποθηκευμένα στοιχεία επικοινωνίας, άρα η πρόσβαση σε αυτά πρέπει να γίνεται με τις ίδιες αυστηρές προϋποθέσεις που ισχύουν για τις παρακολουθήσεις σε πραγματικό χρόνο. Η άρση του απορρήτου, σύμφωνα με το δικαστήριο, πρέπει να ανανεώνεται ανά δίμηνο, με μέγιστη διάρκεια δώδεκα μηνών βάσει του παλαιού νόμου και δέκα μηνών βάσει του ισχύοντος.
Στην απόφαση καταγράφεται και η μειοψηφούσα άποψη πέντε Αρεοπαγιτών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η συνταγματική προστασία αφορά μόνο το στάδιο μετάδοσης του μηνύματος και όχι την αποθήκευσή του. Εξέφρασαν μάλιστα ανησυχία ότι η υποχρεωτική δίμηνη διαδικασία θα επιβραδύνει σημαντικά κρίσιμες έρευνες, όπως αυτές για παιδική πορνογραφία. Παρά ταύτα, η πλειοψηφία έθεσε ως προτεραιότητα την ενίσχυση των εγγυήσεων του πολίτη έναντι της κρατικής επέμβασης.
Με βάση τα παραπάνω, ο Άρειος Πάγος έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης, ακύρωσε την απόφαση του Συμβουλίου Εφετών και παρέπεμψε την υπόθεση για νέα κρίση από διαφορετική σύνθεση δικαστών. Η απόφαση αυτή αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές θα προσεγγίζουν πλέον τα ψηφιακά δεδομένα επικοινωνίας.
