Νέες ρυθμίσεις στα πρόστιμα του ΚΦΔ: Ποιες δηλώσεις «γλιτώνουν» επιβαρύνσεις και τι αλλάζει
Μειώσεις προστίμων, νέες εξαιρέσεις και πλήρης απαλλαγή για ανήλικους φέρνει το νέο νομοσχέδιο
Το νέο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς προστίμων του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας(ΚΦΔ), με στόχο την απλοποίηση, τη δικαιότερη μεταχείριση των φορολογουμένων και την άρση στρεβλώσεων που είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Κεντρικό σημείο αποτελεί η μείωση των προστίμων για τις εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ, όπου το πρόστιμο επανέρχεται στα 100 ευρώ, αντί των 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα για υπόχρεους απλογραφικών και διπλογραφικών βιβλίων. Η ρύθμιση ισχύει αναδρομικά από 19 Απριλίου 2024, γεγονός που οδηγεί σε ακύρωση ή τροποποίηση πράξεων επιβολής προστίμων που εκδόθηκαν μετά την ημερομηνία αυτή.
Παράλληλα, καταργείται η παράγραφος 3 του άρθρου 53, η οποία προέβλεπε πρόστιμο 100 ευρώ για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ειδικών καθεστώτων ΦΠΑ (OSS/IOSS). Η κατάργηση έχει επίσης αναδρομική ισχύ, απαλλάσσοντας πλήθος επιχειρήσεων από επιβαρύνσεις που είχαν επιβληθεί χωρίς ουσιαστικό φορολογικό αποτέλεσμα.
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι νέες εξαιρέσεις που προστίθενται στην παράγραφο 7 του άρθρου 53. Πλέον, δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων –πλην τυχερών παιγνίων– όταν το ποσό φόρου δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ. Αντίστοιχη απαλλαγή θεσπίζεται και για πλήθος έμμεσων φόρων, τελών και εισφορών (πλην ΦΠΑ και ΦΜΑ), εφόσον το ποσό που προκύπτει προς καταβολή δεν ξεπερνά το ίδιο όριο. Πρόκειται για πάγιο αίτημα των φορέων της αγοράς, καθώς οι επιβαρύνσεις θεωρούνταν δυσανάλογες σε σχέση με το πραγματικό φορολογικό αποτέλεσμα.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης μια νέα, ιδιαίτερα κοινωνικά ευαίσθητη διάταξη: την πλήρη απαλλαγή από πρόστιμα για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκων ή για υποχρεώσεις που ανάγονται σε περίοδο κατά την οποία ο φορολογούμενος ήταν ανήλικος. Η απαλλαγή καλύπτει και περιπτώσεις όπου γονείς υποβάλλουν δηλώσεις εισοδήματος που περιλαμβάνουν εισόδημα ανήλικου τέκνου. Επιπλέον, όταν έχει γίνει έναρξη δραστηριότητας στο όνομα ανηλίκου, αλλά η άσκηση της δραστηριότητας ήταν αντικειμενικά αδύνατη, δεν επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος και παρέχεται δυνατότητα αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος για τα έτη 2023 και 2024.
Τέλος, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι όλα τα πρόστιμα που έχουν ήδη εκδοθεί για παραβάσεις μετά τις 19/4/2024 και εμπίπτουν στις νέες εξαιρέσεις θα ακυρωθούν ή θα τροποποιηθούν, ενώ ποσά που έχουν καταβληθεί θα συμψηφιστούν ή θα επιστραφούν. Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να μειώσουν σημαντικά το διοικητικό βάρος για λογιστές και επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου και την αναλογικότητα στη φορολογική διαδικασία.
