Το δολάριο σε τροχιά αποδυνάμωσης: Οι αγορές «τιμολογούν» τον κίνδυνο Τραμπ και την αβεβαιότητα στη Fed
Το δολάριο έχει χάσει περίπου το ένα δέκατο της αξίας του έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων από τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο. Η υποτίμηση μειώνει την απόδοση των αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων σε όρους ξένων νομισμάτων, με αποτέλεσμα ακόμη και η άνοδος 14% του S&P 500 να φαίνεται αισθητά μικρότερη όταν αποτιμάται σε ευρώ.
Η πτώση του δολαρίου αντανακλά τη σύγκλιση επιτοκίων με τον υπόλοιπο κόσμο, αλλά κυρίως την αυξανόμενη ανησυχία των αγορών για τις πολιτικές της κυβέρνησης Τραμπ και για την ανεξαρτησία της Federal Reserve.
Οι επενδυτές εμφανίζουν συχνότερα «επεισόδια πανικού», εγκαταλείποντας αμερικανικά ομόλογα, μετοχές και το ίδιο το νόμισμα, ένα φαινόμενο που παραπέμπει περισσότερο σε αναδυόμενες αγορές παρά σε παγκόσμια υπερδύναμη. Τέτοιες αναταράξεις έχουν σημειωθεί επτά φορές μέσα σε έναν χρόνο, τριπλάσιες από τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας. Κάθε φορά που ο Τραμπ αποσύρει τις πιο ακραίες προτάσεις του, η αγορά ηρεμεί, όμως η επαναλαμβανόμενη αστάθεια υπονομεύει την εικόνα του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου.
Η άνοδος της τιμής του χρυσού στα 5.000 δολάρια —αύξηση 75% σε έναν χρόνο— ενισχύει τις ενδείξεις ότι οι επενδυτές αναζητούν προστασία από την υποτίμηση του δολαρίου και από πολιτικούς κινδύνους. Παράλληλα, η ανακοίνωση του Τραμπ ότι θα προτείνει τον Κέβιν Γουόρς για την ηγεσία της Fed προκάλεσε προσωρινή ανάκαμψη του νομίσματος. Ο Γουόρς, γνωστός για τη «γερακιού» στάση του, έχει πλέον υιοθετήσει πιο χαλαρή προσέγγιση στα επιτόκια, υποστηρίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα ενισχύσει την παραγωγικότητα και θα επιτρέψει μειώσεις. Ωστόσο, η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι περίοδοι τεχνολογικής έκρηξης συχνά οδηγούν σε υψηλότερα επιτόκια, όχι χαμηλότερα.
Η Fed βρίσκεται αντιμέτωπη με πληθωρισμό 2,8%, φορολογικές μειώσεις και πιθανές επιστροφές φόρων που θα λειτουργήσουν ως πρόσθετο δημοσιονομικό κίνητρο. Σε αυτό το περιβάλλον, μεγάλες μειώσεις επιτοκίων θα μπορούσαν να αποδειχθούν λανθασμένες και να επιβαρύνουν περαιτέρω το δολάριο. Παρά την πτώση του, το αμερικανικό νόμισμα παραμένει πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο και, σύμφωνα με τον δείκτη Big Mac, εξακολουθεί να είναι υπερτιμημένο έναντι των περισσότερων νομισμάτων.
Η κυριαρχία του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές, στο παγκόσμιο χρέος και στις τραπεζικές ροές εξακολουθεί να λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας». Ωστόσο, η αυξανόμενη αστάθεια και η πολιτική αβεβαιότητα δημιουργούν ρωγμές σε ένα σύστημα που για δεκαετίες θεωρούνταν ακλόνητο. Αν και δεν υπάρχει άμεση εναλλακτική που να απειλεί την πρωτοκαθεδρία του, η συσσώρευση κινδύνων προειδοποιεί ότι η εποχή της απόλυτης κυριαρχίας του δολαρίου ίσως να μην είναι πλέον δεδομένη.
