ΥΠΟΙΚ: Νέοι κανόνες για κρυπτονομίσματα και μετρητά
Αναδρομικές ελαφρύνσεις, αυστηρό πλαίσιο για crypto, αλλαγές στις συναλλαγές άνω των 500 ευρώ και νέες ρυθμίσεις για λαϊκές αγορές και ακίνητα
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε ένα εκτεταμένο πακέτο αλλαγών στη φορολογική νομοθεσία, μέσω του νέου νομοσχεδίου «σκούπα» που τέθηκε σε διαβούλευση. Οι ρυθμίσεις αγγίζουν ένα ευρύ φάσμα φορολογικών υποχρεώσεων, από τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις έως τη φορολογική μεταχείριση των κρυπτονομισμάτων και τις συναλλαγές με μετρητά. Στόχος είναι η απλοποίηση διαδικασιών, η ενίσχυση της διαφάνειας και η προσαρμογή του πλαισίου στις σύγχρονες οικονομικές πρακτικές.
Στο πεδίο των προστίμων, εισάγεται σημαντική ελάφρυνση για τις εκπρόθεσμες μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων. Το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ, ενώ προβλέπεται αναδρομική διαγραφή ή συμψηφισμός υψηλότερων προστίμων που είχαν επιβληθεί από τις 19 Απριλίου 2024. Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική εξαίρεση για ανηλίκους, με κατάργηση προστίμων για δηλώσεις που αφορούν εισοδήματα ανήλικων τέκνων, ενώ δεν επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος σε περιπτώσεις έναρξης δραστηριότητας χωρίς πραγματικά έσοδα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο νέο πλαίσιο για τα κρυπτονομίσματα, όπου καθιερώνεται υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών από παρόχους υπηρεσιών crypto. Οι πλατφόρμες και οι μεσολαβητές συναλλαγών θα πρέπει να υποβάλλουν στοιχεία για κάθε δηλωτέα συναλλαγή, με κλιμακωτά πρόστιμα που ξεκινούν από 100 ευρώ και φτάνουν έως 5.000 ευρώ ανά παράβαση, ενώ το συνολικό ύψος προστίμων ανά έλεγχο μπορεί να αγγίξει τις 500.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις υποτροπής, τα πρόστιμα διπλασιάζονται ή τετραπλασιάζονται.
Αλλαγές έρχονται και στις συναλλαγές με μετρητά. Για ποσά από 500 ευρώ και άνω, η πληρωμή θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, με το πρόστιμο για παραβίαση να ισούται με το διπλάσιο του ποσού που καταβλήθηκε σε μετρητά. Το όριο πλέον υπολογίζεται στη συνολική αξία της συναλλαγής και όχι στα επιμέρους παραστατικά, κλείνοντας «παράθυρα» κατακερματισμού πληρωμών.
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και για τους πωλητές λαϊκών αγορών, οι οποίοι απαλλάσσονται από την προσαύξηση 5% στο τεκμαρτό εισόδημα όταν ο τζίρος τους υπερβαίνει τον μέσο όρο του κλάδου. Επιπλέον, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 30%, ενώ παρέχεται δυνατότητα αμφισβήτησης τεκμαρτού εισοδήματος για ανηλίκους.
Από το 2027, το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) θα αποτελεί την επίσημη πηγή για την πιστοποίηση κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς, στο πλαίσιο της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ. Μέχρι τότε, η κύρια κατοικία θα εξακολουθεί να αποδεικνύεται μέσω της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Η απαλλαγή αφορά ακίνητα σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους, με ειδικές προβλέψεις για παραμεθόριες περιοχές και ανώτατη αξία κατοικίας τις 400.000 ευρώ.
Τέλος, ιδρύεται ηλεκτρονική πλατφόρμα για τις συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων, με στόχο τη διαφάνεια και την καλύτερη εποπτεία της αγοράς. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για τον συμπληρωματικό φόρο (Pillar 2), ο οποίος δεν θα εκπίπτει ως δαπάνη, καθώς και τη δυνατότητα έκδοσης δεσμευτικών φορολογικών απαντήσεων για μελλοντικές επενδύσεις, με παράβολο από 15.000 έως 50.000 ευρώ.
