Wolf: Η Ευρώπη χάνει το πιο ισχυρό όπλο της
Ο οικονομολόγος Martin Wolf επιχειρηματολογεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, καθώς έχει «απολέσει» εκείνο που κάποτε της έδινε δύναμη: την οικονομική της συνοχή και ανταγωνιστικότητα σε παγκόσμια κλίμακα.
Η ιστορική της μονάδα αποδυναμώνεται
-
Η Ευρώπη, παρά το πλούσιο παρελθόν της με αυτοκρατορίες που δημιούργησαν επιρροή παγκοσμίως, δεν κατάφερε να δημιουργήσει ένα συγκεντρωμένο, ενιαίο κράτος. Αντίθετα, ο ιστορικός κατακερματισμός – γεωγραφικός, πολιτικός και οικονομικός – της αποδείχθηκε τελικά μειονέκτημα.
-
Σύμφωνα με τον Wolf, στη σύγχρονη εποχή, όπου κυριαρχούν οι τεχνολογίες αιχμής και οι οικονομίες κλίμακας, η Ευρώπη δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τους πυλώνες της δύναμής της, καθώς δεν έχει την ενοποιητική ισχύ μιας υπερδύναμης.
Η αλλαγή των ισορροπιών στον 21ο αιώνα
-
Η Κίνα, και ενδεχομένως η Ινδία, ξεχωρίζουν πλέον ως υπερδυνάμεις με τεράστιους οικονομικούς πόρους και τεχνολογική δυνατότητα — κάτι που καθιστά τον παγκόσμιο ανταγωνισμό πολύ πιο απαιτητικό για την Ευρώπη.
-
Ο Wolf υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υστερεί σε παραγωγικότητα και σε αξιοποίηση των δημογραφικών και οικονομικών της πόρων. Παρά το μέγεθός της, δεν διαθέτει ένα ενιαίο μηχανισμό που να της επιτρέπει να ενεργεί ως κυρίαρχο κράτος — ειδικά στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας.
Το παράδοξο του ευρωπαϊκού κατακερματισμού
-
Ο κατακερματισμός που κάποτε έδινε πλεονέκτημα στα ευρωπαϊκά κράτη — προάγοντας την καινοτομία και την ανάπτυξη — εμφανίζεται τώρα ως ανασταλτικός παράγοντας, περιορίζοντας τη δυνατότητα της ΕΕ να δράσει συλλογικά σε κρίσιμα πεδία.
-
Η έλλειψη στρατηγικής ενοποίησης, ειδικά σε τομείς που απαιτούν κλίμακα (όπως η ψηφιακή τεχνολογία και η άμυνα), κάνει δύσκολη την αντιμετώπιση των μεγάλων γεωπολιτικών ανταγωνιστών.
Μια πιθανή διέξοδος — αλλά όχι βέβαιη
-
Παρόλα αυτά, ο Wolf διατηρεί μια συγκρατημένη αισιοδοξία: η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να αξιοποιήσει την ενιαία αγορά και τη διακρατική συνεργασία για να ενισχύσει την ασφάλειά της και την τεχνολογική της αυτονομία.
-
Αν όμως δεν το καταφέρει, η ίδια δομή που κάποτε την έκανε μεγάλη — η πολυδιάστατη και κατακερματισμένη φύση της — μπορεί να αποβεί εμπόδιο στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον, όπου οι υπερδυνάμεις έχουν όλο και πιο συγκεντρωτική ισχύ.
