Βρετανία – ΕΕ: Συμφωνίες 17 δισ. λιρών για την επαναπροσέγγιση μετά το Brexit
Αγροτικό εμπόριο, ευκολότερες μετακινήσεις για τους νέους και συμμετοχή στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων περιλαμβάνει η συμφωνία που προωθεί ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ. Στόχος είναι η ενίσχυση της βρετανικής οικονομίας και η αποκατάσταση στενότερων σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ένα νέο πλαίσιο οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να προσθέσει 17 δισ. λίρες στη βρετανική οικονομία, προωθεί ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ. Το πακέτο περιλαμβάνει τρεις βασικές συμφωνίες που αφορούν το εμπόριο αγροτικών προϊόντων, τη συμμετοχή της Βρετανίας στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων και τη δημιουργία προγράμματος κινητικότητας για νέους κάτω των 30 ετών.
Οι συμφωνίες βρίσκονται κοντά στην οριστικοποίησή τους και αναμένεται να ανακοινωθούν στις 20 Νοεμβρίου, κατά τη συνάντηση του Μπέρναμ στις Βρυξέλλες με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βρετανικής κυβέρνησης, το συνολικό πακέτο μπορεί να αυξήσει το ΑΕΠ της χώρας κατά 0,4%, προσφέροντας σημαντική οικονομική ώθηση. Ορισμένες από τις προβλέψεις, ωστόσο, δεν αναμένεται να εφαρμοστούν πριν από το 2028.
Κεντρική θέση στις διαπραγματεύσεις έχει η συμφωνία για το αγροτικό εμπόριο, η οποία εκτιμάται ότι θα αποφέρει περισσότερα από 5 δισ. λίρες στην οικονομία έως το 2040. Βασικός στόχος είναι η κατάργηση μεγάλου μέρους των γραφειοκρατικών εμποδίων και των ελέγχων που επιβλήθηκαν μετά το Brexit, διευκολύνοντας τις εξαγωγές βρετανικών προϊόντων προς την ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, προβλέπονται αλλαγές στις διαδικασίες μεταφοράς ζωντανών ζώων και κατοικίδιων, με τη χρήση ευρωπαϊκών διαβατηρίων κατοικίδιων αντί της έκδοσης ειδικών πιστοποιητικών για κάθε ταξίδι. Στο πλαίσιο της συμφωνίας εξετάζεται επίσης η διευκόλυνση του εμπορίου προϊόντων όπως ο σκωτσέζικος σολομός και τα ζωντανά μαλάκια, ενώ για ορισμένα βρετανικά προϊόντα που δεν πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες προβλέπεται μεταβατική περίοδος.
Το δεύτερο σκέλος αφορά τη σύνδεση της Βρετανίας με το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Το Λονδίνο θα καταβάλλει δισεκατομμύρια ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη συμμετοχή του στο σύστημα, επιδιώκοντας να αποφύγει πρόσθετες επιβαρύνσεις από τον διασυνοριακό φόρο άνθρακα, ο οποίος τίθεται σε ισχύ τον Ιανουάριο. Η συμφωνία εκτιμάται ότι θα προστατεύσει τις βρετανικές επιχειρήσεις από επιπλέον κόστος στις εμπορικές συναλλαγές τους με την ευρωπαϊκή αγορά.
Το τρίτο μέτρο προβλέπει τη δημιουργία προγράμματος κινητικότητας για νέους κάτω των 30 ετών, οι οποίοι θα μπορούν να ταξιδεύουν, να εργάζονται και να διαμένουν στην άλλη πλευρά της Μάγχης. Κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ θα διαθέτει τη δική του ποσόστωση θεωρήσεων, ενώ η βρετανική κυβέρνηση επιδιώκει να εξασφαλίσει μηχανισμό έκτακτης αναστολής, ώστε να μπορεί να περιορίζει τις εισόδους από χώρες που δεν τηρούν τις συμφωνημένες ποσοστώσεις.
Παρά την πρόοδο των διαπραγματεύσεων, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζει τη Βρετανία να υιοθετήσει υψηλότερους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, πρόταση που προκαλεί αντιδράσεις τόσο στην κυβέρνηση όσο και στις επιχειρήσεις. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η συμμετοχή του Λονδίνου στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό συνοχής, ενώ διαφωνίες έχουν εκφραστεί από τις Βρυξέλλες σχετικά με τα βρετανικά σχέδια για την επιτάχυνση των απελάσεων αλλοδαπών παραβατών προς χώρες της ΕΕ.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές εξετάζουν τη δυνατότητα συμφωνίας για τη μείωση των διδάκτρων που καταβάλλουν οι Ευρωπαίοι φοιτητές στα βρετανικά πανεπιστήμια. Το Λονδίνο εμφανίζεται πρόθυμο να διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες για την κάλυψη πιθανών οικονομικών απωλειών των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, εφόσον εξασφαλίσει πρόσβαση στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Made in Europe». Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επαναχάραξης των σχέσεων Βρετανίας – ΕΕ, με τη βρετανική κυβέρνηση να προετοιμάζει παράλληλα ανακοινώσεις για τη μελλοντική συνεργασία με την Ένωση, αφήνοντας ανοιχτή ακόμη και την προοπτική επανένταξης.
