Τουρισμός: Δύο σενάρια της Oxford Economics δείχνουν απώλειες έως 38 εκατ. επισκεπτών και 56 δισ. δολαρίων

Η διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για την πορεία του παγκόσμιου τουρισμού το 2026. Τα δυσμενή σενάρια προβλέπουν έως 38 εκατομμύρια λιγότερους διεθνείς επισκέπτες (πτώση 27%) και απώλειες 56 δισ. δολαρίων στα έσοδα, με τις επιπτώσεις να επεκτείνονται πέρα από τον Κόλπο, φτάνοντας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.

Δύο σενάρια διάρκειας της σύγκρουσης

Η Oxford Economics εξετάζει δύο πιθανές εκδοχές:

• Γρήγορη επίλυση (1–3 εβδομάδες) Οι αφίξεις στη Μέση Ανατολή μειώνονται κατά 11%, δηλαδή κατά 23 εκατ. επισκέπτες σε σχέση με τις προ κρίσης προβλέψεις. Οι απώλειες σε έσοδα υπολογίζονται σε 34 δισ. δολάρια, με Ιράν, Ισραήλ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Σαουδική Αραβία να καταγράφουν τις μεγαλύτερες μειώσεις.
• Παρατεταμένη σύγκρουση (έως δύο μήνες) Η μείωση των αφίξεων φτάνει τα 38 εκατ. διεθνείς επισκέπτες, ενώ οι δαπάνες υποχωρούν κατά 56 δισ. δολάρια. Στο σενάριο αυτό, οι χώρες του GCC εμφανίζουν πτώση 26% στις διανυκτερεύσεις.

Επιπτώσεις στο κόστος ταξιδιού και στη συνδεσιμότητα

Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο κόμβο διερχόμενων επιβατών, με 14% των παγκόσμιων πτήσεων να έχουν ανταπόκριση στη Μέση Ανατολή. Το εκτεταμένο κλείσιμο του εναέριου χώρου σε Ιράν, Ισραήλ, Ιράκ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Συρία έχει οδηγήσει σε:

• 5.000+ ακυρώσεις πτήσεων μέσα σε δύο ημέρες
• αλλαγές δρομολογίων από ευρωπαϊκές και ασιατικές εταιρείες
• μεγαλύτερους χρόνους πτήσης και αυξημένη κατανάλωση καυσίμων
• πιθανές ακυρώσεις δρομολογίων λόγω κόστους και μειωμένης ζήτησης

Οι Emirates, Qatar Airways και Etihad, που αποτελούν βασικούς συνδετικούς κρίκους μεταξύ Ευρώπης–Ασίας–Ωκεανίας, επηρεάζουν άμεσα τη διεθνή συνδεσιμότητα.

Η άνοδος του πετρελαίου ως επιπλέον επιβαρυντικός παράγοντας

Οι προειδοποιήσεις του Ιράν για αποφυγή διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ –από όπου περνά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG– έχουν οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών. Η Oxford Economics εκτιμά:

• 80 δολ./βαρέλι στο β’ τρίμηνο
• υποχώρηση στα 60 δολ./βαρέλι ως το τέλος του έτους

Ακόμη και με στρατηγικές hedging, οι αεροπορικές δεν μπορούν να απορροφήσουν πλήρως τις αυξήσεις.

Επιπτώσεις για την Ελλάδα

Η Ελλάδα, που δέχεται το μεγαλύτερο μέρος των τουριστών της αεροπορικώς και έχει ενισχύσει τις ροές από τη Μέση Ανατολή και το Ισραήλ, αναμένεται να επηρεαστεί από:

• αυξημένο κόστος ταξιδιού
• πιθανές μειώσεις δρομολογίων
• επιφυλακτικότητα ταξιδιωτών λόγω ασφάλειας

Η κρουαζιέρα σε κατάσταση αναθεώρησης

Ο κλάδος της κρουαζιέρας, που έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, αντιμετωπίζει νέο κύμα αβεβαιότητας. Σύμφωνα με τον επίτιμο πρόεδρο της Ένωσης Εφοπλιστών Κρουαζιέρας, Θεόδωρο Κόντε:

• οι αρχικές προβλέψεις για αύξηση 4–5% το 2026 επανεξετάζονται
• έξι πλοία έχουν ήδη αγκυροβολήσει λόγω αναστολής δρομολογίων
• οι tour operators εκφράζουν έντονο προβληματισμό σε βασικές αγορές (ΗΠΑ, Ισραήλ, Τουρκία, Ευρώπη, Σαουδική Αραβία)

Η δυναμική της αγοράς των ΗΠΑ, που ενισχύει σημαντικά την Ελλάδα, μπορεί να μετατοπιστεί προς την Καραϊβική, ενώ η υποτίμηση του δολαρίου καθιστά τα ταξίδια στην Ευρώπη ακριβότερα.

Πιθανές αλλαγές δρομολογίων και νέοι προορισμοί

Πολλές εταιρείες εξετάζουν ήδη:

• μεταφορά προγραμμάτων στη Βόρεια Ευρώπη
• ενίσχυση δρομολογίων στη Δυτική Μεσόγειο
• περιορισμό προσεγγίσεων σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Τουρκία και Ανατολική Μεσόγειο

Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κρίσης και τη στάση των μεγάλων αγορών.

ΠΗΓΗ-ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ