Η κυβέρνηση φορολογεί τη στεγαστική κρίση αντί να τη λύνει
Η κυβέρνηση ανακάλυψε ξανά τη μεγάλη λύση για το στεγαστικό. Φορολογικές ελαφρύνσεις στην αγορά ακινήτων και περισσότερη φορολογική καταγραφή για όλους τους υπόλοιπους. Το ακίνητο, φαίνεται, είναι κοινωνικό αγαθό όταν πρέπει να επιδοτηθεί και επενδυτικό προϊόν όταν πρέπει να φορολογηθεί.
Η αναστολή του ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα παρατείνεται έως το 2030, όπως και τα φορολογικά κίνητρα για την αγορά και την οικοδομή. Παράλληλα, συνεχίζεται η αναστολή του φόρου υπεραξίας. Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως «στήριξη της οικοδομικής δραστηριότητας». Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια, η ενίσχυση της προσφοράς δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένα σπίτι γίνεται προσιτό στον εργαζόμενο που δεν μπορεί να αγοράσει ούτε 60 τετραγωνικά.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Το στεγαστικό πρόβλημα δεν είναι ότι λείπουν φορολογικά κίνητρα από την αγορά ακινήτων. Είναι ότι λείπει η δυνατότητα των ανθρώπων να αποκτήσουν ή να νοικιάσουν αξιοπρεπή κατοικία χωρίς να δουλεύουν για να πληρώνουν το ενοίκιο.
Η κυβέρνηση κρατά περιορισμούς στα νέα Airbnb στο κέντρο της Αθήνας και στην πρώτη κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενώ επεκτείνει την τριετή φοροαπαλλαγή για κλειστά ακίνητα που θα περάσουν σε μακροχρόνια μίσθωση. Θετικό ως κατεύθυνση; Ναι. Αλλά ανεπαρκές ως στεγαστική πολιτική. Γιατί το κράτος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το σπίτι κυρίως ως φορολογικό αντικείμενο.
Από το 2027 έρχεται το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης, που αντικαθιστά ΤΑΠ και ΦΗΧ. Άλλο όνομα, ενιαίο τέλος, λογαριασμός ρεύματος. Η «απλοποίηση» της φορολογίας έχει ένα αξιοθαύμαστο χαρακτηριστικό ότι κάπου πάντα υπάρχει ένας νέος λογαριασμός για να πληρωθεί.
Και μετά έρχεται το ΜΙΔΑ. Η ακίνητη περιουσία περνά σε ένα ολοένα πυκνότερο ψηφιακό πλέγμα ελέγχου, ενώ από το 2027 ο ΕΝΦΙΑ θα συνδέεται και με την πραγματική επιφάνεια που αποτυπώνεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Η λογική είναι να φορολογείται το πραγματικό ακίνητο και όχι ένα λάθος τετραγωνικό στο Κτηματολόγιο.
Αλλά ας μην κοροϊδευόμαστε. Το κράτος ξέρει όλο και καλύτερα πόσα τετραγωνικά έχεις, πόσα νοικιάζεις και τι δηλώνεις. Αυτό που εξακολουθεί να μην ξέρει είναι πώς θα κάνεις να περισσέψει εισόδημα στο τέλος του μήνα.
Και μέσα σε όλα, από 1/7/2027 ο φόρος μεταβίβασης για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών αυξάνεται από 3% σε 15%. Πρόκειται για σαφή αλλαγή πολιτικής, που μπορεί να λειτουργήσει ως περιορισμός συγκεκριμένης ζήτησης, αλλά δεν συνιστά από μόνη της στεγαστική στρατηγική.
Το πραγματικό θέμα, λοιπόν, δεν είναι πόσες φορολογικές ρυθμίσεις ανακοίνωσε η κυβέρνηση για τα ακίνητα. Είναι ποιον εξυπηρετούν. Γιατί, αν η οικοδομή ενισχύεται, αλλά οι τιμές κατοικίας παραμένουν απλησίαστες, αν τα κλειστά σπίτια ανοίγουν αλλά τα ενοίκια συνεχίζουν να τρώνε το εισόδημα, αν το κράτος ψηφιοποιεί κάθε τετραγωνικό αλλά δεν δημιουργεί δημόσια και κοινωνική κατοικία, τότε δεν έχουμε στεγαστική πολιτική. Έχουμε φορολογική διαχείριση της στεγαστικής κρίσης.
Και αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Γιατί το σπίτι δεν μπορεί να είναι χρηματιστηριακό προϊόν για τους επενδυτές και φορολογικό τεκμήριο για την κοινωνία. Η κατοικία είναι δικαίωμα. Και όποιος κυβερνά οφείλει να το αποδεικνύει με σπίτια προσιτά στους ανθρώπους, όχι μόνο με φορολογικές ανακοινώσεις.
