Το νέο Μητρώο που αλλάζει για πάντα τα επιδόματα στην Ελλάδα
Η κυβέρνηση προχωρά δημιουργώντας το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων – μια ενιαία ψηφιακή βάση που θα συγκεντρώνει όλες τις κρατικές ενισχύσεις προς τους πολίτες. Το νέο εργαλείο, που ξεκινά πιλοτικά τον Ιούνιο, στοχεύει να βάλει τέλος στις αδιαφανείς διαδικασίες, στις χειροκίνητες εγκρίσεις και στις παράτυπες πληρωμές που ταλαιπωρούν το σύστημα εδώ και χρόνια. Στην πρώτη φάση θα καταγραφεί περίπου το 80% των επιδομάτων, συμπεριλαμβανομένων βασικών παροχών του ΟΠΕΚΑ, επιδομάτων της ΔΥΠΑ, του επιδόματος θέρμανσης και των vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Η μεγάλη τομή του νέου συστήματος είναι η πλήρης αυτοματοποίηση των ελέγχων. Μέχρι σήμερα, πολλές παροχές –όπως τα επιδόματα ανασφάλιστων υπερηλίκων– απαιτούσαν χειροκίνητη εξέταση εγγράφων, αφήνοντας περιθώρια λαθών και καταχρήσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο για τις συγκεκριμένες παροχές ο ΟΠΕΚΑ δαπάνησε 430 εκατ. ευρώ την περίοδο 2020-2022, με μέρος των πληρωμών να βρίσκεται πλέον υπό διερεύνηση. Με το νέο μοντέλο, οι διασταυρώσεις θα γίνονται αυτόματα μέσω διασύνδεσης με ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, Μητρώο Πολιτών και άλλες υπηρεσίες.
Για κάθε πολίτη θα δημιουργείται ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος που θα περιλαμβάνει εισοδήματα, περιουσιακά στοιχεία, οικογενειακή κατάσταση και όλες τις παροχές που λαμβάνει. Έτσι, το κράτος θα μπορεί να εντοπίζει περιπτώσεις όπου επιδόματα συνεχίζουν να καταβάλλονται χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις, περιπτώσεις διπλών ή επικαλυπτόμενων ενισχύσεων, αλλά και λάθη που οδηγούν σε χαμηλότερες πληρωμές από τις προβλεπόμενες. Για πρώτη φορά θα υπάρχει πλήρης εικόνα του συνολικού ύψους των παροχών ανά δικαιούχο.
Το έργο είναι τεράστιας κλίμακας: κάθε χρόνο υποβάλλονται έως 3,2 εκατομμύρια αιτήσεις επιδομάτων, με συνολικό δημοσιονομικό κόστος περίπου 13 δισ. ευρώ. Οι παροχές που μπαίνουν πρώτες στο νέο σύστημα περιλαμβάνουν το επίδομα θέρμανσης, το επίδομα παιδιού, το επίδομα γέννησης, το επίδομα στέγασης, το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, επιδόματα ανεργίας και παροχές αναπηρίας. Σταδιακά θα ενταχθούν όλες οι ενισχύσεις, ώστε να δημιουργηθεί ένα πλήρως ενιαίο και διαφανές πλαίσιο.
Η εφαρμογή του νέου μηχανισμού αναμένεται να φέρει αλλαγές στα ποσά που λαμβάνουν αρκετοί δικαιούχοι, είτε λόγω μεταβολών σε εισόδημα, περιουσία ή οικογενειακή κατάσταση, είτε λόγω τεχνικών λαθών όπως λάθος IBAN ή ασυμφωνίες σε ΑΦΜ και ΑΜΚΑ. Οι αρχές τονίζουν ότι στόχος δεν είναι η περικοπή δαπανών, αλλά η δίκαιη και ορθολογική κατανομή τους. Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι κάποιος δικαιούται μεγαλύτερη ενίσχυση, το σύστημα θα προβλέπει και αύξηση του ποσού.
