«Τι πραγματικά διαπραγματεύονται ΗΠΑ και Ιράν»…
Αποκαλύψεις των New York Times φωτίζουν τις μυστικές συνομιλίες, τις κόκκινες γραμμές και τα σημεία σύγκρουσης που καθορίζουν το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος
Οι μυστικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών(ΗΠΑ) και Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, με τις δύο πλευρές να επιχειρούν να κερδίσουν χρόνο και να μεταθέσουν το «βάρος» των αποφάσεων. Σύμφωνα με αποκαλύψεις των New York Times , η Ουάσιγκτον πρότεινε αναστολή όλων των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν για 20 χρόνια, μια πρόταση που επιτρέπει στην Τεχεράνη να διατηρήσει το δικαίωμα εμπλουτισμού βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης. Το Ιράν, από την πλευρά του, αντιπροτείνει πάγωμα μόλις πέντε ετών, επαναφέροντας θέση που είχε καταθέσει και σε προηγούμενο γύρο συνομιλιών.
Το χάσμα δεν περιορίζεται στη διάρκεια της αναστολής. Στο τραπέζι βρίσκονται ζητήματα όπως η ελεύθερη διέλευση στα Στενά του Ορμούζ, η υποστήριξη του Ιράν σε ένοπλες οργανώσεις και –κυρίως– η τύχη των αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Οι ΗΠΑ ζητούν την απομάκρυνση 970 λιβρών ουρανίου σχεδόν οπλικής καθαρότητας από τη χώρα, ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι το υλικό πρέπει να παραμείνει εντός συνόρων, προτείνοντας όμως να αραιωθεί ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κατασκευή όπλου.
Η αμερικανική πλευρά προσπαθεί να αποφύγει μια συμφωνία που θα θυμίζει το πυρηνικό πλαίσιο του 2015, από το οποίο ο πρόεδρος Τραμπ είχε αποχωρήσει χαρακτηρίζοντάς το ανεπαρκές. Παράλληλα, επιδιώκει να εξασφαλίσει μια περίοδο πλήρους παύσης δραστηριοτήτων, κάτι που δεν είχε επιτευχθεί στο παρελθόν. Όπως σημειώνουν πρώην διαπραγματευτές, ακόμη και λίγα χρόνια πλήρους αναστολής θα θεωρούνταν σημαντικότερο επίτευγμα από το προηγούμενο πλαίσιο.
Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό καθεστώς αυστηρής μυστικότητας, με τις δύο πλευρές να καταφεύγουν σε επιλεκτικές διαρροές για να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική τους θέση. Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί «καλών συζητήσεων», η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η Τεχεράνη δεν έχει επιδείξει την απαιτούμενη ευελιξία, ενώ το Ιράν επιδιώκει ανταλλάγματα, μεταξύ των οποίων και η αποδέσμευση περίπου 6 δισ. δολαρίων από έσοδα πετρελαίου που παραμένουν δεσμευμένα στο Κατάρ.
Στο παρασκήνιο, οι ΗΠΑ εξετάζουν ακόμη και ακραία σενάρια, όπως την αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ισφαχάν για την εξασφάλιση των αποθεμάτων ουρανίου, τα οποία φυλάσσονται σε υπόγειες εγκαταστάσεις. Το Ιράν, από την πλευρά του, επιδιώκει να διατηρήσει την πυρηνική του υποδομή, υποστηρίζοντας ότι οι δεσμεύσεις του βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης αρκούν για να αποτρέψουν την κατασκευή όπλου.
Καθώς οι συνομιλίες μπαίνουν σε νέα φάση, το ερώτημα είναι αν οι δύο πλευρές μπορούν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους ή αν η διαπραγμάτευση θα οδηγηθεί σε νέα αδιέξοδα. Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς εξετάζεται το ενδεχόμενο νέου γύρου δια ζώσης επαφών.
