Τέλος εποχής για τα «φθηνά δέματα» από Κίνα – Οι νέες χρεώσεις αλλάζουν τις online αγορές
Από 1η Ιουλίου καταργείται η τελωνειακή ατέλεια – Πώς επηρεάζονται Temu, Shein, Amazon, eBay και οι καταναλωτές
Η αγορά των μικρών δεμάτων από τρίτες χώρες αλλάζει ριζικά, καθώς η ΑΑΔΕ καταργεί από την 1η Ιουλίου την τελωνειακή ατέλεια για εισαγωγές αξίας έως 150 ευρώ. Το νέο καθεστώς προβλέπει ειδικό κατ’ αποκοπή δασμό 3 ευρώ για κάθε γραμμή διασάφησης, δηλαδή για κάθε ξεχωριστό είδος προϊόντος που δηλώνεται στο τελωνείο. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει άμεσα τις δημοφιλείς πλατφόρμες ηλεκτρονικών αγορών, με τους καταναλωτές να βλέπουν ήδη αυξημένες χρεώσεις και να ακυρώνουν παραγγελίες.
Το μέτρο εφαρμόζεται με βάση τον χρόνο διέλευσης του δέματος από το τελωνείο και όχι τον χρόνο της παραγγελίας. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αγορές που έγιναν πριν την 1η Ιουλίου, εφόσον φτάσουν στο τελωνείο μετά την ημερομηνία αυτή, θα επιβαρυνθούν με το νέο τέλος. Ήδη, σε παραγγελίες χαμηλής αξίας –π.χ. 6 ευρώ– οι χρήστες βλέπουν χρέωση 9 ευρώ για τρία διαφορετικά είδη, ανεβάζοντας το τελικό κόστος στα 15 ευρώ και καθιστώντας τις αγορές από Κίνα, ΗΠΑ ή άλλες χώρες εκτός ΕΕ λιγότερο συμφέρουσες.
Η εγκύκλιος προβλέπει ότι κάθε δέμα αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή αποστολή, ακόμη κι αν παραγγέλθηκε από το ίδιο πρόσωπο ή φτάνει την ίδια ημέρα. Έτσι, οι χρεώσεις πολλαπλασιάζονται όταν τα προϊόντα αποστέλλονται σε διαφορετικά πακέτα. Για παράδειγμα, τρεις μπλούζες σε ένα δέμα χρεώνονται με 3 ευρώ, αλλά τρεις μπλούζες σε τρία δέματα με 9 ευρώ. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι το τελωνείο εξετάζει τον τρόπο διακίνησης και δήλωσης κάθε αποστολής, ώστε να αποφεύγονται τεχνητές «σπάσεις» δεμάτων.
Η ευθύνη για την καταβολή του δασμού βαραίνει τον διασαφιστή, δηλαδή τις πλατφόρμες, τους πωλητές ή τους τελωνειακούς αντιπροσώπους τους. Στην πράξη, οι εταιρείες ταχυμεταφοράς μπορούν να χρεώνουν το τέλος στον καταναλωτή κατά την παράδοση. Όταν ο ΦΠΑ έχει ήδη καταβληθεί μέσω του συστήματος IOSS, δεν δημιουργείται νέα οφειλή, όμως ο δασμός των 3 ευρώ παραμένει. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ ζητά από τις εταιρείες να ενημερώνουν ξεκάθαρα για τυχόν επιπλέον χρεώσεις, όπως αποθηκευτικά ή έξοδα επιστροφής.
Για την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας, από την 1η Νοεμβρίου 2026 καθιερώνονται υποχρεωτικά τα αναγνωριστικά προϊόντος (PID), ώστε να αποφεύγονται ψευδείς δηλώσεις περιεχομένου. Τα τελωνεία θα μπορούν να «σκανάρουν» τον κωδικό που βλέπει ο αγοραστής στην πλατφόρμα, τον κωδικό της αποθήκης και τον διεθνή κωδικό του προϊόντος, διασφαλίζοντας πλήρη ταυτοποίηση.
Οι μεγάλες πλατφόρμες αναμένεται να στραφούν σε ευρωπαϊκές αποθήκες για να παρακάμψουν το νέο τέλος. Μεταφέροντας μαζικά προϊόντα εντός ΕΕ και εκτελωνίζοντάς τα ως χονδρική εισαγωγή, μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν γρήγορη παράδοση χωρίς επιπλέον δασμούς. Το Amazon ήδη εφαρμόζει προκαταβολικό εκτελωνισμό, ενώ στο eBay οι αγορές από ιδιώτες εκτός ΕΕ περνούν κανονικά από το τελωνείο και υπάγονται στο νέο καθεστώς.
Τέλος, η νέα ρήτρα κατά των καταχρήσεων επιτρέπει στις τελωνειακές αρχές να εξετάζουν την ουσία της συναλλαγής και να επανυπολογίζουν δασμούς όταν διαπιστώνουν τεχνητές παρακάμψεις. Με τον ηλεκτρονικό εντοπισμό και τους υποχρεωτικούς κωδικούς προϊόντων, οι παλιές πρακτικές αποφυγής χρεώσεων καθίστανται πλέον ιδιαίτερα δύσκολες.
