Τεχνητή νοημοσύνη: Το καμπανάκι για μια νέα χρηματιστηριακή φούσκα
Η εκρηκτική ανάπτυξη της AI απαιτεί ολοένα μεγαλύτερα κεφάλαια, την ώρα που το παγκόσμιο χρέος και το αυξημένο κόστος δανεισμού περιορίζουν τη διαθέσιμη χρηματοδότηση
Η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη έχει δημιουργήσει την αίσθηση ότι ο κλάδος μπορεί να αναπτύσσεται ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Ρουσίρ Σάρμα, πρόεδρο της Rockefeller International, η πεποίθηση ότι μια τεχνολογική επανάσταση μπορεί να υπερβεί τους βασικούς οικονομικούς κανόνες θυμίζει τη λογική προηγούμενων χρηματιστηριακών φουσκών. Σε άρθρο του στους Financial Times, επισημαίνει ότι η τιμή του χρήματος εξακολουθεί να καθορίζει τις επενδυτικές δυνατότητες και ότι η άνοδος των επιτοκίων μπορεί να αποτελέσει έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη σημερινή ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Καθοριστική διαφορά σε σχέση με προηγούμενες περιόδους επενδυτικής άνθησης αποτελεί το πρωτοφανές επίπεδο του παγκόσμιου χρέους. Οι κυβερνήσεις έχουν συσσωρεύσει τεράστιες οικονομικές υποχρεώσεις και ανταγωνίζονται πλέον τις επιχειρήσεις για την εξασφάλιση διαθέσιμων κεφαλαίων. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τη ρευστότητα στις αγορές και αφήνει μικρότερα περιθώρια κρατικής παρέμβασης σε περίπτωση οικονομικής κρίσης. Έτσι, οι τεχνολογικοί όμιλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα διαφορετικό περιβάλλον χρηματοδότησης σε σχέση με τις δεκαετίες του 1990 και του 2000.
Οι ανάγκες χρηματοδότησης είναι ιδιαίτερα μεγάλες στην κατασκευή κέντρων δεδομένων, τα οποία αποτελούν βασική υποδομή για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης. Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας στρέφονται όλο και περισσότερο στον δανεισμό, αντί να βασίζονται αποκλειστικά στα διαθέσιμα κεφάλαιά τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάζει ο Σάρμα, η έκδοση χρέους που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να ξεπεράσει τα 600 δισ. δολάρια το 2026, ποσό δεκαπλάσιο σε σχέση με το 2024.
Η αλλαγή στο κόστος χρήματος δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις. Έπειτα από σχεδόν 25 χρόνια εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων, επιχειρήσεις και επενδυτές καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον ακριβότερης χρηματοδότησης. Ιδιαίτερα ευάλωτες εμφανίζονται οι μικρότερες και οικονομικά ασθενέστερες εταιρείες της αλυσίδας αξίας της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς οι επενδυτές απαιτούν πλέον υψηλότερες αποδόσεις για να αναλάβουν τον κίνδυνο δανεισμού τους.
Ο Σάρμα υπενθυμίζει ότι οι μεγάλες χρηματοπιστωτικές κρίσεις του 2000 και του 2008 δεν εκδηλώθηκαν από τη μία ημέρα στην άλλη. Η αύξηση του κόστους δανεισμού έπληξε αρχικά τους πιο ευάλωτους τομείς και στη συνέχεια μεταδόθηκε στην ευρύτερη αγορά και στην πραγματική οικονομία. Κατά την κατάρρευση της φούσκας των εταιρειών του διαδικτύου, οι τεχνολογικές μετοχές άρχισαν να υποχωρούν στις αρχές του 2000, ενώ η επενδυτική αισιοδοξία διατηρήθηκε για μήνες. Αντίστοιχα, η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 ξεκίνησε από την αγορά των αμερικανικών στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου, προτού αποκτήσει παγκόσμιες διαστάσεις.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τη δυνατότητα της υπόλοιπης οικονομίας να στηρίξει την ανάπτυξη του κλάδου. Παρά τις μεγάλες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, η δραστηριότητα αυτή δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση των επενδύσεων και του δανεισμού σε άλλους τομείς. Η αδυναμία αυτή μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση για τις υπηρεσίες AI, καθώς οι επιχειρήσεις και οι δυνητικοί πελάτες ενδέχεται να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες στον βαθμό που προσδοκούν οι επενδυτές.
Την ίδια στιγμή, οι χρηματοπιστωτικές αγορές εμφανίζονται περισσότερο επιλεκτικές απέναντι στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ενώ η πιθανότητα νέας ανόδου των αμερικανικών επιτοκίων ενισχύει την αβεβαιότητα. Οι αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες των κυβερνήσεων και των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων ενδέχεται να διατηρήσουν το κόστος δανεισμού σε υψηλά επίπεδα, ασκώντας πιέσεις στα επενδυτικά σχέδια του κλάδου.
