Συνταξιούχοι: Δικαστικό φρένο στις διεκδικήσεις του ΕΦΚΑ…
«Φρένο» στην εξόντωση των συνταξιούχων: Απόφαση μπλοκάρει την αναζήτηση υπερκαταβληθέντων
Δικαστική δικαίωση για συνταξιούχο που καλούνταν να επιστρέψει 110.000 ευρώ – Τι σημαίνει για χιλιάδες περιπτώσεις και για τις συντάξεις χηρείας
Η πρακτική του ΕΦΚΑ να αναζητά υπερκαταβληθέντα ποσά μετά από πολλά χρόνια έχει οδηγήσει σε οικονομική εξόντωση χιλιάδες συνταξιούχους. Το φαινόμενο αφορά κυρίως περιπτώσεις όπου τα ποσά δόθηκαν χωρίς υπαιτιότητα των δικαιούχων, αλλά λόγω λαθών ή παραλείψεων της διοίκησης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, υπάρχουν φόβοι ότι το υπουργείο Εργασίας θα δώσει εντολή για μαζικές αναζητήσεις ποσών από συντάξεις χηρείας, γεγονός που θα επιβαρύνει σημαντικά τους δικαιούχους .
Μια πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αλεξανδρούπολης (419/2025) αλλάζει τα δεδομένα. Το δικαστήριο ακύρωσε απαίτηση του ΕΦΚΑ προς συνταξιούχο για επιστροφή 110.358,28 ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε σε συντάξεις 9,5 ετών. Το σκεπτικό ήταν ότι η επιστροφή θα έθετε σε κίνδυνο τον βιοπορισμό του, υπερβαίνοντας τα όρια της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Η υπόθεση αφορούσε ασφαλισμένο που είχε λάβει σύνταξη με βάση τη διαδοχική ασφάλιση, ενώ αργότερα ο ΕΦΚΑ θεώρησε ότι έπρεπε να είχε υπαχθεί σε διαφορετικό καθεστώς λόγω συμμετοχής του σε ανώνυμη εταιρεία .
Μετά από επανέλεγχο το 2019, ο ΕΦΚΑ τον επανεγγράφει αναδρομικά ως ασφαλισμένο και του ζητά εισφορές έως το 2020. Το 2021 ανακαλείται η συνταξιοδοτική απόφαση και ζητείται η επιστροφή όλων των ποσών από το 2012. Παρότι το ταμείο αναγνώρισε ότι ο συνταξιούχος έλαβε καλόπιστα τα ποσά πέραν της πενταετίας, επέμεινε στην αναζήτηση των υπολοίπων. Το δικαστήριο, όμως, έκρινε ότι ακόμη και αυτά δεν μπορούν να ζητηθούν, καθώς η οικονομική επιβάρυνση θα ήταν δυσανάλογη και καταστροφική για τον δικαιούχο .
Η απόφαση στηρίζεται και σε νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπεται η αναζήτηση παροχών όταν ο λήπτης είναι καλόπιστος και η επιστροφή θα προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην αξιοπρεπή διαβίωσή του. Ο συνταξιούχος πρέπει να αποδείξει τόσο την καλή πίστη όσο και τις οικονομικές συνέπειες που θα υποστεί. Στην προκειμένη περίπτωση, το δικαστήριο έκρινε ότι και οι δύο προϋποθέσεις πληρούνταν πλήρως .
Η απόφαση θεωρείται «σταθμός», καθώς περιορίζει τη δυνατότητα του ΕΦΚΑ να ζητά μεγάλα ποσά που καταβλήθηκαν λόγω λαθών της διοίκησης. Ο εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή προστατεύει και τις συντάξεις χηρείας, οι οποίες απειλούνται με περικοπές και αναδρομικές αναζητήσεις ποσών μετά την τριετία, εφόσον ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη .
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει ούτε στην εφαρμογή ούτε στην κατάργηση των σχετικών διατάξεων. Η δικαστική αυτή απόφαση, ωστόσο, δημιουργεί ένα ισχυρό προηγούμενο που μπορεί να επηρεάσει χιλιάδες παρόμοιες υποθέσεις.
