Συντάξεις: Ποιοι «κλειδώνουν» νωρίτερη έξοδο – Όλες οι νέες δυνατότητες

Πλασματικά έτη, ειδικές διατάξεις και μεταβατικά όρια ηλικίας ανοίγουν δρόμο για χιλιάδες ασφαλισμένους

Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κομβική χρονιά για χιλιάδες ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, καθώς παραμένουν ενεργές σημαντικές μεταβατικές ρυθμίσεις του ασφαλιστικού συστήματος. Παρότι τα γενικά όρια ηλικίας εξακολουθούν να είναι τα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή τα 67 έτη ανεξαρτήτως χρόνου, αρκετές κατηγορίες εργαζομένων μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις .

Κεντρικό εργαλείο για την επιτάχυνση της εξόδου αποτελούν τα πλασματικά έτη. Στον ιδιωτικό τομέα μπορούν να αναγνωριστούν έως επτά έτη, ενώ στο Δημόσιο ο αριθμός φτάνει τα δώδεκα. Η δυνατότητα αυτή μειώνει σημαντικά τον πραγματικό χρόνο εργασίας, επιτρέποντας σε πολλούς ασφαλισμένους –ιδίως όσους έχουν γεννηθεί έως το 1964– να αποχωρήσουν εντός του 2026. Το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται στο 20% των αποδοχών για μισθωτούς, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία.

Στο Δημόσιο παραμένουν ενεργές κρίσιμες διατάξεις για όσους είχαν κατοχυρώσει δικαιώματα πριν από το 2015. Με 35ετία και κατοχύρωση έως το 2010, η έξοδος μπορεί να γίνει γύρω στα 61 έτη και 6 μήνες. Με 36ετία και 25ετία το 2011, ισχύουν αντίστοιχα όρια, ενώ με 37ετία και 25ετία έως το 2010 το όριο διαμορφώνεται περίπου στα 61 έτη και 2 μήνες. Σε όλες τις περιπτώσεις, τα πλασματικά έτη μπορούν να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο.

Η μειωμένη σύνταξη εξακολουθεί να αποτελεί επιλογή για όσους έχουν συμπληρώσει 25ετία και το αντίστοιχο ηλικιακό όριο έως το τέλος του 2022. Οι ασφαλισμένοι που πληρούν τις προϋποθέσεις μπορούν να αποχωρήσουν από τα 55 έως τα 57, ανάλογα με το έτος θεμελίωσης. Αν το ηλικιακό όριο συμπληρώνεται μετά το 2023, η έξοδος μεταφέρεται υποχρεωτικά στα 62.

Στον ιδιωτικό τομέα, οι πρόωρες έξοδοι έχουν περιοριστεί, ωστόσο δύο κατηγορίες εξακολουθούν να προσφέρουν διέξοδο: τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και οι μητέρες ανηλίκων. Για όσους έχουν 10.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων 7.500 βαρέα, προβλέπεται πλήρης σύνταξη στα 62 ή μειωμένη στα 60. Αντίστοιχα, οι μητέρες με 5.500 ένσημα και ανήλικο τέκνο πριν το 2012 διατηρούν ευνοϊκά όρια ηλικίας, εφόσον έχει γίνει κατοχύρωση.

Σημαντικές δυνατότητες διατηρούν και οι γονείς ανηλίκων σε Δημόσιο, ΔΕΚΟ και τράπεζες, με όρια ηλικίας που ξεκινούσαν από τα 50 και παραμένουν χαμηλότερα των 62, παρά τις μεταβατικές αυξήσεις. Οι τρίτεκνοι επίσης διατηρούν προνομιακές διατάξεις, ειδικά όσοι είχαν 20ετία έως το 2010.

Καθοριστικό ρόλο παίζει η διαδοχική ασφάλιση, καθώς επιτρέπει την έξοδο με τις ευνοϊκότερες διατάξεις προηγούμενου φορέα. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτό οδηγεί σε συνταξιοδότηση έως και δέκα χρόνια νωρίτερα, ιδιαίτερα για όσους έχουν περάσει από ΙΚΑ, ΟΑΕΕ ή Δημόσιο. Παράλληλα, η δυνατότητα συνδυασμού σύνταξης και εργασίας λειτουργεί ως επιπλέον κίνητρο για πρόωρη αποχώρηση, ειδικά για ελεύθερους επαγγελματίες που μπορούν να διατηρήσουν ενεργή δραστηριότητα.