Στα 22,4 δισ. η αύξηση του χρέους στον ΕΦΚΑ τα τελευταία 23 χρόνια…
Στα 22,4 δισ. ευρώ έχει φτάσει το ανείσπρακτο χρέος στον ΕΦΚΑ τα τελευταία 23 χρόνια, προσεγγίζοντας το 50% του συνολικού χρέους (51,3 δισ.), με το μεγαλύτερο ποσό να θεωρείται εκτός εισπραξιμότητας και συνδέονται με περιπτώσεις πτωχευμένων εργοδοτών, επιχειρήσεων σε καθεστώς εκκαθάρισης ή αδράνειας, καθώς και με οφειλές που δημιουργήθηκαν πριν από την καθιέρωση του συστήματος της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης (ΑΠΔ).
Ανησυχητική είναι και η κατάσταση στο πεδίο των μη μισθωτών και ελευθέρων επαγγελματιών, όπου όπως δείχνουν τα στοιχεία, μόλις 3 στους 10 είναι αυτοί που μπορούν να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε ασφάλιση, ενώ οι υπόλοιποι 7 στους 10 αναμένουν ρύθμιση με μεγαλύτερες δόσεις (72 ή 120) και τις οργανώσεις τους να πιέζουν ασφυκτικά την κυβέρνησης ως προς τη λήψη μέτρων διευκόλυνσης.
Συγκεκριμένα, οι φορείς επισημαίνουν ότι τα υφιστάμενα σχήματα των 24 ή 48 δόσεων δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των μικρών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών.
Το προφίλ των χρεών
Ως προς την ανάλυση των οφειλών, διαπιστώνεται ότι:
1. Υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαμηλότερες κλίμακες οφειλών με 1.441.358 οφειλέτες (69,53% των οφειλετών) να έχουν οφειλή έως 15.000 € ο καθένας.
2. Το 87,06% των οφειλετών (1.804.633 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 € ο καθένας μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 363.275 οφειλέτες με οφειλή από 15.000 – 30.000 € ο καθένας (15,56% του τρέχοντος υπολοίπου).
3. Μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών συγκεντρώνουν 96.500 οφειλέτες που έχουν οφειλή από 50.000 – 100.000 € (13,27% του τρέχοντος υπολοίπου).
4. Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλο-οφειλέτες με οφειλές άνω του 1 εκ. € (2.961 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 24,61% του υπόλοιπου οφειλών).
Τι σημαίνει η πενταετία παραγραφής
Η παραγραφή με τα νέα δεδομένα ξεκίνησε από την 1η Ιανουαρίου, που σημαίνει ότι χρέη τα οποία δεν θα βεβαιωθούν από φέτος, μπορούν να παραγραφούν τον Ιανουάριο του 2032.
Αντίθετα, όλα τα χρέη που αφορούν ασφαλιστικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025 εξακολουθούν να διέπονται από το προηγούμενο καθεστώς της δεκαετούς παραγραφής, ανεξάρτητα από το πότε θα βεβαιωθούν, που σημαίνει ότι όσα χρέη καταλογίστηκαν μετά το 2016, και ανατρέχουν πέραν της 10ετίας, μπορούν να «σβηστούν» από την καρτέλα των οφειλών.
Ωστόσο, λιγότεροι από 10.000 οφειλέτες έχουν υποβάλει αιτήσεις για παραγραφή χρεών, εκ των οποίων περίπου οι 3.000 έχουν εγκριθεί.
Για παράδειγμα, αν κάποιος οφείλει ασφαλιστικές εισφορές για την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος το 2018 και δεν τις έχει καταβάλει, η παραγραφή της οφειλής του ξεκινά από την 1η Ιανουαρίου 2019.
Εάν δεν έχει ειδοποιηθεί ότι χρωστά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2029, η απαίτηση παραγράφεται.
Εάν όμως βεβαιωθεί η οφειλή και του έλθει ατομική ειδοποίηση στις 5 Οκτωβρίου 2021, η παραγραφή εκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2032.
Εάν στη συνέχεια γίνει κάποια πράξη διοικητικής εκτέλεσης (λ.χ. κατάσχεση κάποιου περιουσιακού στοιχείου) στις 10 Μαρτίου 2030, η παραγραφή εκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2041.
Ταυτόχρονα με τη μείωση του χρόνου παραγραφής, οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ και του ΚΕΑΟ αυξάνουν τους ελέγχους για τα ανείσπρακτα χρέη με χρόνο γέννησής τους από 1/1/2026 και μετά, ώστε να βεβαιωθούν εντός της 5ετίας, δηλαδή έως το 2031.
Αν στη λήξη της 5ετίας δεν έχει μεσολαβήσει άλλο διακοπτικό γεγονός (όχληση, ειδοποίηση, εξώδικο για την οφειλή), τότε η οφειλή θα υπόκειται σε παραγραφή.
Να σημειωθεί πως οι μισθωτοί δεν θίγονται από την παραγραφή οφειλών του εργοδότη, καθώς η ασφάλιση που αντιστοιχεί στις παραγεγραμμένες οφειλές αυτές εξακολουθεί να τους αναγνωρίζεται.
Επιπλέον, οι αυτοαπασχολούμενοι θα μπορούν να καταβάλουν τις οφειλές τους, παρά την παραγραφή, εφόσον το επιθυμούν, προκειμένου να αναγνωρίσουν ως ασφαλιστικό χρόνο το διάστημα που παραγράφηκε.
Επίσης, λαμβάνεται ειδική μέριμνα για όσους οφειλέτες ρύθμισαν χρέη πέραν της δεκαετίας, ώστε να μην αδικηθούν παρότι ήταν συνεπείς.
Στις περιπτώσεις αυτές και μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου, το παραγεγραμμένο ποσό αφαιρείται από τη ρύθμιση και τα ποσά που έχουν καταβληθεί καλύπτουν την υπόλοιπη οφειλή.
Να σημειωθεί τέλος ότι η παραγραφή διακόπτεται όταν ο ΕΦΚΑ (ή το ΚΕΑΟ) ειδοποιήσει με οποιονδήποτε τρόπο τον ασφαλισμένο για την οφειλή: με δικαστικό επιμελητή/κλητήρα, επιστολή, ηλεκτρονική ειδοποίηση ή λάβει μέτρο διοικητικής εκτέλεσης για την είσπραξή της (κοινοποίηση ατομικής βεβαίωσης, κατάσχεση, πλειστηριασμός κ.λπ.).
