RRF: 650 δισ. ευρώ με…αδύναμη θωράκιση στις απάτες!
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο “καρφώνει” την Ένωση και τα κράτη‑μέλη για χαλαρούς ελέγχους, θολούς κανόνες και ένα Μηχανισμό Ανάκαμψης εκτεθειμένο σε δόλιες πρακτικές.
Η προστασία των 650 δισ. ευρώ του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) αποδεικνύεται αποσπασματική, ελλιπής και αναποτελεσματική, σύμφωνα με νέα μελέτη του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ). Οι ελεγκτές, εξετάζοντας δείγματα από τέσσερις χώρες –Δανία, Ισπανία, Ιταλία και Ρουμανία– καταλήγουν σε ένα συμπέρασμα που δύσκολα χωνεύεται: η Ε.Ε. άφησε το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό πακέτο της ιστορίας της εκτεθειμένο σε απάτες και καταχρήσεις.
Αδύναμη θωράκιση – ισχυρά συμφέροντα
Οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι η Ένωση και τα κράτη‑μέλη όφειλαν να έχουν αναπτύξει πολύ πιο στιβαρά συστήματα για την πρόληψη και τον εντοπισμό της απάτης. Αντί αυτού, εντοπίζονται:
- Κενά στους κανόνες ανάκτησης πόρων που δαπανήθηκαν με δόλο.
- Ασάφειες και ασυνέπειες στον τρόπο που τα κράτη αναφέρουν ύποπτες περιπτώσεις.
- Ανεπαρκής εποπτεία από την Κομισιόν, η οποία δεν κάλυψε όλες τις αρμόδιες εθνικές αρχές.
Σε δέκα χώρες, μάλιστα, η Επιτροπή ολοκλήρωσε τους ελέγχους της μετά τον πρώτο γύρο πληρωμών, χωρίς να διαθέτει επαρκή στοιχεία για το αν τα εθνικά συστήματα λειτουργούν πραγματικά.
Όταν η απάτη δεν έχει κοινό ορισμό
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία της έκθεσης είναι ότι δεν υπάρχει ενιαίος κανόνας για το τι θεωρείται απάτη. Κάθε κράτος εφαρμόζει τα δικά του κριτήρια, με αποτέλεσμα:
- να μην υπάρχει σαφής εικόνα για την πραγματική έκταση του φαινομένου
- να μην μπορούν να συγκριθούν τα δεδομένα
- να παραμένει το RRF ένα εύκολο πεδίο για επιτήδειους
Και το κερασάκι: τα κράτη δεν υποχρεώνονται να επιστρέφουν τα κλεμμένα
Σε αντίθεση με άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, οι χώρες δεν είναι υποχρεωμένες να επιστρέφουν στον κοινοτικό προϋπολογισμό τα ποσά που ανακτούν από απατεώνες. Έτσι, η Ε.Ε. όχι μόνο δεν έχει πλήρη εικόνα της ζημιάς, αλλά δεν διασφαλίζει ούτε ότι τα χρήματα επιστρέφουν εκεί όπου ανήκουν: στους Ευρωπαίους πολίτες.
