Ψηφιακές απάτες νέας γενιάς: Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει τα μηνύματα–παγίδες πιο γρήγορα και πειστικά
Έρευνα της Kaspersky αποκαλύπτει ότι οι επιτήδειοι αξιοποιούν AI για να εξαπατούν χρήστες μέσα σε λίγα λεπτά, προκαλώντας οικονομικές και ψυχολογικές απώλειες.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι ψηφιακές απάτες, καθιστώντας τα παραπλανητικά μηνύματα πιο γρήγορα, πιο ρεαλιστικά και πιο δύσκολα να εντοπιστούν. Σύμφωνα με νέα παγκόσμια έρευνα της Kaspersky, οι απάτες μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων εξελίσσονται σε ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα ψηφιακά εγκλήματα, με σημαντικές οικονομικές και ψυχολογικές συνέπειες για τα θύματα. Ένα και μόνο μήνυμα, αν φαίνεται αρκετά πειστικό, μπορεί να οδηγήσει σε άμεση οικονομική ζημιά.
Σε διεθνές επίπεδο, η μέση απώλεια ανά θύμα φτάνει τα 609 δολάρια, ενώ το 43% των περιστατικών ολοκληρώνεται μέσα σε λιγότερο από μισή ώρα. Πάνω από τους μισούς χρήστες που στοχοποιήθηκαν, ποσοστό 52%, έστειλαν χρήματα ή αποκάλυψαν προσωπικά στοιχεία μέσα στα πρώτα 30 λεπτά από την πρώτη επαφή με τους δράστες. Η ταχύτητα αποτελεί πλέον βασικό χαρακτηριστικό των επιθέσεων, με σχεδόν έναν στους επτά χρήστες να εξαπατάται σε λιγότερο από πέντε λεπτά.
Οι απατεώνες δεν στοχεύουν πλέον μόνο ηλικιωμένους ή άτομα με περιορισμένη ψηφιακή εξοικείωση. Αντίθετα, εκμεταλλεύονται εφαρμογές που χρησιμοποιούνται καθημερινά από όλες τις ηλικιακές ομάδες, τόσο για προσωπική όσο και για επαγγελματική επικοινωνία. Στην Ελλάδα, το 39% των περιστατικών καταγράφεται μέσω SMS και iMessage, το 32% μέσω WhatsApp και το 30% μέσω Facebook. Σε πολλές περιπτώσεις, οι δράστες μεταφέρουν τη συνομιλία από πλατφόρμα σε πλατφόρμα, με το 63% των απατών να αλλάζει κανάλι επικοινωνίας, ενισχύοντας την αίσθηση αξιοπιστίας.
Το οικονομικό κόστος είναι σημαντικό. Πάνω από το 51% των θυμάτων έχασαν χρήματα, ενώ το 43% παρέδωσε προσωπικά δεδομένα. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία που υποκλάπηκαν αφορούσαν κυρίως ονοματεπώνυμα, κωδικούς πρόσβασης και διαπιστευτήρια email. Αν και το 36% των θυμάτων έχασε ποσά κάτω των 135 δολαρίων, το 23% ανέφερε απώλειες άνω των 1.350 δολαρίων. Αξιοσημείωτο είναι ότι το 28% των θυμάτων εξαπατήθηκε τρεις ή περισσότερες φορές μέσα σε μόλις έξι μήνες.
Η τεχνητή νοημοσύνη ενισχύει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των απατών. Το 38% των συμμετεχόντων εκτίμησε ότι το μήνυμα που έλαβε είχε δημιουργηθεί με χρήση AI, ενώ το 69% θεωρεί ότι χρησιμοποιήθηκαν τεχνητές φωνές ή deepfake εικόνες. Με αυτές τις τεχνικές, οι δράστες μπορούν να μιμηθούν τον τρόπο γραφής, τη φωνή ή ακόμη και την ταυτότητα συγγενών και φίλων, καθιστώντας τις παγίδες εξαιρετικά πειστικές.
Οι ειδικοί συστήνουν στους χρήστες να αποφεύγουν την άμεση ανταπόκριση σε πιεστικά μηνύματα, να επιβεβαιώνουν την ταυτότητα του αποστολέα μέσω άλλου καναλιού και να μην κοινοποιούν ποτέ κωδικούς, στοιχεία καρτών ή προσωπικά δεδομένα μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων. Η αυξημένη επαγρύπνηση θεωρείται πλέον απαραίτητη, καθώς οι ψηφιακές απάτες εξελίσσονται με ρυθμούς που ακολουθούν την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης.
