Ποια νοικοκυριά θα θεωρούνται ενεργειακά φτωχά
Με το νέο Σχέδιο Δράσης για την Καταπολέμηση της Ενεργειακής Ένδειας, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ορίζονται και εντοπίζονται τα ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά. Το πλαίσιο αντικαθιστά το μοντέλο του 2021 και υιοθετεί μια πιο σύνθετη, δυναμική μεθοδολογία που λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ενεργειακές ανάγκες και το κόστος ζωής.
Ο νέος ορισμός της ενεργειακής φτώχειας
Ως ενεργειακά φτωχά χαρακτηρίζονται πλέον τα νοικοκυριά που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν βασικές ενεργειακές υπηρεσίες, όπως:
- επαρκή θέρμανση
- ψύξη
- ζεστό νερό
- φωτισμό
- λειτουργία βασικών ηλεκτρικών συσκευών
Ο ορισμός ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/1791/ΕΕ και δεν βασίζεται μόνο στο εισόδημα, αλλά και στο πραγματικό ενεργειακό κόστος και την ενεργειακή απόδοση της κατοικίας.
Η νέα μεθοδολογία εντοπισμού
Ο εντοπισμός των ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών γίνεται πλέον με συνδυασμό παραμέτρων:
- διαθέσιμο εισόδημα
- πραγματικές δαπάνες ενέργειας
- αδυναμία κάλυψης ελάχιστων ενεργειακών αναγκών
- σύγκριση του καθαρού εισοδήματος με το όριο σχετικής φτώχειας
- ενεργειακή απόδοση της κατοικίας
Για πρώτη φορά εντάσσεται και η ανάγκη ψύξης, αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών και της κλιματικής αλλαγής.
Ρόλος των επίσημων δεδομένων
Το νέο πλαίσιο αξιοποιεί συστηματικά στοιχεία από:
- την Ελληνική Στατιστική Αρχή
- τη φορολογική διοίκηση
- άλλες διοικητικές βάσεις δεδομένων
Στόχος είναι ο αντικειμενικός και συνεχώς επικαιροποιημένος εντοπισμός των νοικοκυριών που πλήττονται.
Επιπτώσεις από το ETS 2
Το Σχέδιο Δράσης ενσωματώνει για πρώτη φορά τις αναμενόμενες αυξήσεις στο κόστος ενέργειας λόγω της εφαρμογής του ETS 2, που επεκτείνει το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων στα καύσιμα θέρμανσης και τις οδικές μεταφορές.
Η επιβολή πρόσθετου κόστους άνθρακα αναμένεται να επηρεάσει περισσότερο:
- νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα
- κατοικίες χαμηλής ενεργειακής απόδοσης
- όσους εξαρτώνται από ορυκτά καύσιμα για θέρμανση
Ανάγκη για αντισταθμιστικά μέτρα
Το νέο πλαίσιο προβλέπει έγκαιρη αξιολόγηση των επιπτώσεων του ETS 2 και σχεδιασμό μέτρων στήριξης, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τα ευάλωτα νοικοκυριά.
