Χαμός και στη Πολωνία!
Αστυνομικός κλοιός, διαδηλωτές και αντικρουόμενες καταγγελίες μετά την απόφαση για τη διαθεσιμότητα του προέδρου του ανώτατου δικαστηρίου – Εσπευσμένη επιστροφή του Πολωνού προέδρου στη Βαρσοβία.
Σοβαρή πολιτική ένταση επικρατεί στην Πολωνία, με επίκεντρο το Συνταγματικό Δικαστήριο και τη διαμάχη για τον έλεγχο της δικαστικής εξουσίας. Η κρίση κλιμακώθηκε το βράδυ της Παρασκευής, όταν αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν έξω από την έδρα του ανώτατου δικαστηρίου, μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρός του τέθηκε σε διαθεσιμότητα.
Οι εξελίξεις οδήγησαν τον πρόεδρο της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, να διακόψει το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη και να επιστρέψει εσπευσμένα στη Βαρσοβία. Αφού συναντήθηκε στο προεδρικό μέγαρο με τον επικεφαλής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, μετέβη στο Συνταγματικό Δικαστήριο, όπου είχαν συγκεντρωθεί διαδηλωτές και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.
Η παρουσία του Πολωνού προέδρου συνοδεύτηκε από ένταση κατά την προσπάθειά του να εισέλθει στο κτίριο. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου, Πάβελ Σεφερνάκερ, ο Ναβρότσκι και ο Καπίνσκι κατάφεραν να μπουν στο δικαστήριο λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Αντίθετα, ο Ματσέι Μπέρεκ, ένας από τους δικαστές που υποστηρίζονται από την κυβερνητική πλειοψηφία του Ντόναλντ Τουσκ, υποστήριξε ότι ο πρόεδρος δεν κατάφερε να εισέλθει, κατηγορώντας τον μάλιστα για σωματική επίθεση σε βάρος της Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα και άλλων δικαστών.
Την ίδια ώρα, ειδικές αστυνομικές δυνάμεις είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στο κτίριο, εμποδίζοντας πολλούς υποστηρικτές του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS), που βρίσκεται στην αντιπολίτευση, να προσεγγίσουν την είσοδο. Οι υποστηρικτές του κόμματος πραγματοποιούν εδώ και εβδομάδες διαδηλώσεις υπέρ των ανώτατων δικαστών, τους οποίους η σημερινή κυβέρνηση επιδιώκει να απομακρύνει.
Η αντιπαράθεση συνδέεται με τις διαφορετικές θέσεις της κυβέρνησης του κεντρώου πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ και του προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι. Η κυβέρνηση επιδιώκει την απομάκρυνση δικαστών που διορίστηκαν από την προηγούμενη κυβέρνηση του PiS, ενώ ο πρόεδρος της χώρας τάσσεται υπέρ της παραμονής τους. Από την πλευρά των διαδηλωτών, ο Τόμας Ζαλέσκι χαρακτήρισε τις κυβερνητικές κινήσεις «πραξικόπημα», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζονται συνταγματικά δικαιώματα.
Το ζήτημα του Συνταγματικού Δικαστηρίου αποτελεί εδώ και χρόνια σημείο τριβής στις σχέσεις της Πολωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι το δικαστήριο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία, ενώ η περίοδος διακυβέρνησης του PiS, από το 2015 έως το 2023, σημαδεύτηκε από διαφωνίες σχετικά με τη σχέση του πολωνικού δικαίου με το ευρωπαϊκό. Η τότε κυβέρνηση είχε υποστηρίξει την υπεροχή της εθνικής νομοθεσίας έναντι του δικαίου της ΕΕ.
Από την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ έχει δεσμευτεί να επιλύσει τη θεσμική κρίση. Ωστόσο, η προσπάθεια αλλαγής της σύνθεσης του Συνταγματικού Δικαστηρίου παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς οι διορισμοί που προωθεί η κυβέρνησή του δεν έχουν επικυρωθεί από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας.
