Όργιο παρανομίας σε εστίαση, λιανικό εμπόριο, κατασκευές, ξενοδοχεία
Πάνω από 82.000 έλεγχοι, δεκάδες χιλιάδες παραβάσεις και πρόστιμα 53,9 εκατ. ευρώ αποκαλύπτουν το πραγματικό τοπίο της εργασιακής παραβατικότητας
Η εικόνα της αγοράς εργασίας το 2025 απέχει πολύ από την αίσθηση κανονικότητας που συχνά παρουσιάζεται. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας, η παραβατικότητα όχι μόνο επιμένει, αλλά μεταλλάσσεται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η υποδηλωμένη εργασία και οι παραβιάσεις ωραρίου κυριαρχούν. Παρά τη μείωση της αδήλωτης εργασίας σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης, οι έλεγχοι αποκαλύπτουν χιλιάδες παραβάσεις και εκατομμύρια ευρώ σε πρόστιμα.
Η εστίαση παραμένει ο κλάδος με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση παραβάσεων. Από τους 12.415 ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν σε εστιατόρια, καφέ και μπαρ, σχεδόν μία στις τρεις επιχειρήσεις βρέθηκε να παραβιάζει την εργατική νομοθεσία, με το ποσοστό παραβατικότητας να φτάνει το 33,18%. Συνολικά, το 2025 πραγματοποιήθηκαν 82.233 έλεγχοι, ο υψηλότερος αριθμός της τελευταίας τετραετίας, επιβεβαιώνοντας την εντατικοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Οι κυρώσεις ήταν εξίσου βαριές: 19.093 πρόστιμα, πάνω από 2.500 μηνύσεις και 587 αναστολές λειτουργίας επιχειρήσεων. Το συνολικό ύψος των προστίμων άγγιξε τα 53,9 εκατ. ευρώ, ενώ οι ελεγκτές εντόπισαν συστηματικά προβλήματα σε κλάδους όπως το λιανικό εμπόριο, οι κατασκευές, τα ξενοδοχεία, οι εταιρείες καθαρισμού, τα πρατήρια καυσίμων και οι βιομηχανικές μονάδες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η μετατόπιση του είδους των παραβάσεων. Η αδήλωτη εργασία δεν βρίσκεται πλέον στην κορυφή, καθώς την πρώτη θέση καταλαμβάνουν οι παραβιάσεις της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, με 2.994 καταγεγραμμένες περιπτώσεις. Ακολουθούν οι παραβάσεις ωραρίου, η μη καταβολή δεδουλευμένων και η αδήλωτη εργασία, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα, αλλά σε μικρότερη έκταση σε σχέση με το παρελθόν.
Η υποδηλωμένη εργασία φαίνεται να αποτελεί τη νέα «νόρμα» σε αρκετούς κλάδους. Πολλοί εργαζόμενοι εμφανίζονται τυπικά δηλωμένοι, αλλά εργάζονται περισσότερες ώρες από όσες καταγράφονται ή αμείβονται διαφορετικά από όσα δηλώνονται. Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας έχει εξελιχθεί στο βασικό εργαλείο των ελεγκτικών αρχών για τον εντοπισμό τέτοιων πρακτικών, περιορίζοντας τις «κρυφές» υπερωρίες και τις αποκλίσεις μεταξύ πραγματικού και δηλωμένου χρόνου εργασίας.
Τα πρόστιμα για αδήλωτη εργασία παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά, φτάνοντας τα 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο και έως 31.500 ευρώ σε περίπτωση υποτροπής. Επιπλέον κυρώσεις επιβάλλονται σε περιπτώσεις παράνομης απασχόλησης αλλοδαπών, παράνομου δανεισμού προσωπικού ή όταν άνεργοι που λαμβάνουν επίδομα εργάζονται αδήλωτα.
Την ίδια στιγμή, η έκθεση αναδεικνύει και την αύξηση των εργατικών ατυχημάτων, με περισσότερα από 20.000 περιστατικά να δηλώνονται μέσα στο 2025. Το γεγονός αυτό οδηγεί την Επιθεώρηση Εργασίας να διευρύνει το πεδίο των ελέγχων της, εστιάζοντας πλέον και στην τήρηση των κανόνων υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η εντατικοποίηση των ελέγχων αποτελεί πλέον μόνιμη στρατηγική. Με τα ψηφιακά εργαλεία να ενισχύουν τη δυνατότητα διασταύρωσης στοιχείων, οι επιχειρήσεις που συνεχίζουν να επενδύουν στην παραβατικότητα βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένο κίνδυνο εντοπισμού.
