Οι Βρυξέλλες ζητούν άμεση εξοικονόμηση ενέργειας. Το Δημόσιο ξαναβάζει στο τραπέζι το σχέδιο «κατεβάστε τον διακόπτη»
Με τις τιμές πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια, η Κομισιόν απαιτεί στοχευμένα μέτρα – Πώς ενεργοποιείται ο μηχανισμός εξοικονόμησης στα δημόσια κτίρια
Η νέα ενεργειακή αναταραχή που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και η εκτόξευση του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι οδηγούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε επείγουσες οδηγίες προς το Eurogroup. Στο επίκεντρο βρίσκονται μέτρα άμεσης εξοικονόμησης ενέργειας, με την Ελλάδα να επαναφέρει το σχέδιο «κατεβάστε τον διακόπτη» για το Δημόσιο. Το σχέδιο είχε ενεργοποιηθεί το 2022, αλλά στη συνέχεια ατόνησε, παρότι –όπως τονίζει ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς– ο μηχανισμός παρακολούθησης παραμένει πλήρως λειτουργικός.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, το κράτος γνωρίζει πλέον με ακρίβεια την κατανάλωση ενέργειας κάθε δημόσιου κτιρίου, χάρη στο ψηφιακό εργαλείο Public Energy Savings που λειτουργεί μέσω του gov.gr. Όλοι οι φορείς της γενικής κυβέρνησης έχουν πρόσβαση στο σύστημα, το οποίο επιτρέπει την άμεση καταγραφή και σύγκριση της ενεργειακής χρήσης. Το σχέδιο προβλέπει τον ορισμό ενεργειακών υπευθύνων και την επίτευξη μείωσης κατανάλωσης κατά 10% σε σχέση με τη μέση χρήση της περιόδου 2016–2019.
Η επιλογή της εξοικονόμησης στο Δημόσιο δεν είναι τυχαία. Η Κομισιόν ζητά μέτρα που δεν στρεβλώνουν την αγορά ενέργειας και δεν αυξάνουν τη ζήτηση ορυκτών καυσίμων. Σε αντίθεση με τις οριζόντιες επιδοτήσεις, τις οποίες η Επιτροπή αποθαρρύνει επικαλούμενη το παράδειγμα Ισπανίας–Πορτογαλίας όπου η επιδότηση οδήγησε σε αύξηση της κατανάλωσης αερίου, η εξοικονόμηση στο Δημόσιο θεωρείται δημοσιονομικά ουδέτερη και άμεσα αποτελεσματική.
Η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι τα γενικευμένα μέτρα στήριξης της περιόδου 2022–2024 κόστισαν συνολικά 2,2% του ΑΕΠ της ΕΕ, χωρίς να αποδώσουν τα αναμενόμενα. Γι’ αυτό και ζητά παρεμβάσεις που είναι προσωρινές, στοχευμένες και συμβατές με την πράσινη μετάβαση. Η ελληνική κυβέρνηση ευθυγραμμίζεται με αυτή τη γραμμή, προκρίνοντας μέτρα που μειώνουν άμεσα τη δαπάνη αντί να αυξάνουν το δημοσιονομικό βάρος.
Το αν το σχέδιο θα ενεργοποιηθεί πλήρως ή θα παραμείνει σε κατάσταση ετοιμότητας εξαρτάται πλέον από την εξέλιξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η κρίση θα παραμείνει ζήτημα τιμών ή αν θα εξελιχθεί σε πρόβλημα επάρκειας, κάτι που θα απαιτούσε ακόμη πιο αυστηρά μέτρα.
