Ο πρώτος λογαριασμός της κρίσης για τους Έλληνες…
Ακρίβεια στα καύσιμα, άλμα στο φυσικό αέριο και φόβοι για νέο κύμα ανατιμήσεων σε όλη την αγορά
Η πρώτη εβδομάδα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στην ελληνική οικονομία, με τις τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου να καταγράφουν έντονες αυξήσεις. Η εκτίναξη του πετρελαίου μέχρι και τα 94 δολάρια το βαρέλι έχει προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις, ενώ η ανησυχία για την εφοδιαστική αλυσίδα και τα βασικά προϊόντα εντείνεται.
Στην Αττική, η τιμή της βενζίνης κινείται πλέον στα 1,79 έως 1,80 ευρώ το λίτρο, έχοντας αυξηθεί πάνω από έξι λεπτά μέσα σε μία εβδομάδα. Από τις αρχές της επόμενης εβδομάδας αναμένεται νέα μικρή άνοδος, ενώ η επίδραση της χθεσινής ανόδου του Brent θα φανεί κυρίως από τα μέσα της εβδομάδας. Ακόμη πιο επιβαρυμένη είναι η εικόνα στο ντίζελ, που έχει ανατιμηθεί κατά 18 έως 19 λεπτά μέσα σε επτά ημέρες, φτάνοντας τα 1,74 ευρώ το λίτρο. Η αύξηση αυτή επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφορών και, κατά συνέπεια, τις τιμές των προϊόντων στο ράφι.
Αντίστοιχη άνοδος καταγράφεται και στο πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο έχει ξεπεράσει τα 1,28 ευρώ το λίτρο και αναμένεται να κινηθεί ακόμη υψηλότερα. Οι ανατιμήσεις στα πετρελαιοειδή θεωρείται βέβαιο ότι θα συνεχιστούν, καθώς η αγορά απορροφά σταδιακά τις επιπτώσεις από τη μείωση παραγωγής σε χώρες του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ, που αντιμετωπίζουν προβλήματα αποθήκευσης.
Το νέο στοιχείο που προκαλεί ανησυχία είναι η παραδοχή των χωρών του Κόλπου ότι ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, η επανεκκίνηση των ενεργειακών ροών δεν θα είναι άμεση. Ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιζόταν τώρα, η επιστροφή σε κανονικούς ρυθμούς παραδόσεων θα απαιτούσε εβδομάδες ή και μήνες, όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ.
Την ίδια στιγμή, η τιμή του φυσικού αερίου στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ παραμένει σταθερά πάνω από τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδα αυξημένα κατά 60% σε σχέση με πριν από την κρίση. Η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών κινείται γύρω στο 30%, γεγονός που ενισχύει τον φόβο ότι η αγορά μπορεί να οδηγηθεί σε έναν ανταγωνισμό προσφορών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Ήδη αρκετά φορτία έχουν αλλάξει πορεία προς την Ασία, ανεβάζοντας τους ναύλους σε ιστορικά υψηλά.
Το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών εξετάζει το ενδεχόμενο ενεργοποίησης νέων μέτρων στήριξης στα καύσιμα, ωστόσο οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από το αν η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιηθεί πάνω από τα 100 δολάρια για παρατεταμένο διάστημα. Η ταχύτητα των εξελίξεων και η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της κρίσης καθιστούν δύσκολη οποιαδήποτε πρόβλεψη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού, ωστόσο αποφεύγει να τοποθετηθεί για τις τιμές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παρατεταμένης πίεσης στην αγορά ενέργειας. Αν ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ συνεχιστεί, αναλυτές προειδοποιούν ότι η τιμή του φυσικού αερίου μπορεί να ξεπεράσει τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι ο πρώτος λογαριασμός της κρίσης έχει ήδη φτάσει στους Έλληνες καταναλωτές. Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από την εξέλιξη των γεωπολιτικών γεγονότων και την ικανότητα των αγορών να απορροφήσουν τις πιέσεις χωρίς να οδηγηθούν σε νέα ενεργειακή κρίση.
