Ο «πόλεμος της ξαπλώστρας» φουντώνει στην Ιταλία: Κατεδαφίσεις, αντιδράσεις και μάχη για ελεύθερες παραλίες
Η Ρώμη και άλλες περιοχές της Ιταλίας περιορίζουν τις ιδιωτικές επιχειρήσεις στις ακτές, ενώ οι πολίτες ζητούν χαμηλότερες τιμές και πραγματική πρόσβαση στη θάλασσα.
Ο Αύγουστος είναι για τους Ιταλούς ο απόλυτος μήνας διακοπών, με τις παραλίες να γεμίζουν ασφυκτικά. Ωστόσο, φέτος η εικόνα είναι διαφορετική. Στην Όστια, τη δημοφιλέστερη παραλία της Ρώμης, οι μπουλντόζες έχουν πάρει τη θέση των λουόμενων. Το γνωστό beach bar Schilling κατεδαφίζεται, ενώ οι αρχές προχωρούν σε εκτεταμένες παρεμβάσεις για να περιορίσουν τη δράση των ιδιωτικών επιχειρήσεων που επί δεκαετίες μονοπωλούν την πρόσβαση στη θάλασσα. Το φαινόμενο δεν είναι μεμονωμένο: σε όλη την ιταλική ακτογραμμή, χιλιάδες οργανωμένες παραλίες λειτουργούν με υψηλές τιμές και συχνά αμφιλεγόμενες πρακτικές.
Παρότι οι παραλίες θεωρούνται δημόσιο αγαθό, πάνω από τις μισές έχουν παραχωρηθεί σε ιδιώτες, συχνά με χαμηλό αντίτιμο και αδιαφανείς διαδικασίες. Η μέση ετήσια παραχώρηση κοστίζει περίπου 8.200 ευρώ, ενώ ο τζίρος μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τις 260.000 ευρώ. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι τιμές για ένα σετ ξαπλώστρας και ομπρέλας αγγίζουν τα 40 ευρώ την ημέρα, ενώ σε περιοχές όπως η Τοσκάνη είναι ακόμη υψηλότερες. Για πολλές οικογένειες, η πρόσβαση στη θάλασσα έχει γίνει οικονομικά δυσβάσταχτη.
Οι αντιδράσεις πληθαίνουν. Στη Νάπολη, ακτιβιστές κατέλαβαν οργανωμένη παραλία στρώνοντας πετσέτες στον χώρο των ξαπλωστρών, ενώ στην Όστια οι κάτοικοι διαμαρτύρονται για φράχτες και εμπόδια που κρύβουν τη θέα της θάλασσας για χιλιόμετρα. Η Δημοτική Αρχή της Ρώμης έχει ήδη κλείσει επιχειρήσεις λόγω πολεοδομικών παραβάσεων και σχεδιάζει να μειώσει τις ιδιωτικές εγκαταστάσεις από 70 σε 35, αυξάνοντας το ελεύθερο τμήμα της παραλίας από 1,2 σε 6,5 χιλιόμετρα.
Παράλληλα, η συζήτηση συνδέεται με την ευρωπαϊκή οδηγία του 2006, η οποία προβλέπει τακτικούς διαγωνισμούς για τις άδειες παραχώρησης, ώστε να αποφεύγονται τα «κεκτημένα» στις παραλίες. Η Ιταλία καθυστερούσε επί χρόνια την εφαρμογή της, αλλά από το 2027 αναμένεται να τεθεί σε ισχύ. Πολλοί ελπίζουν ότι ο ανταγωνισμός θα μειώσει τις τιμές, αν και αυτό δεν θεωρείται δεδομένο.
Οι πρωτοβουλίες πολιτών, όπως η Mare Libero, ζητούν ξεκάθαρη προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της θάλασσας. Στην Απουλία, νέες αντιπαραθέσεις ξέσπασαν όταν επιχειρηματίες απαγόρευσαν στους πελάτες να καταναλώνουν φαγητό που φέρνουν από το σπίτι, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του περιφερειάρχη Αντόνιο Ντεκάρο, ο οποίος τόνισε ότι «η θάλασσα δεν μπορεί να γίνει είδος πολυτελείας».
Η συζήτηση για τις παραλίες στην Ιταλία έχει πλέον μετατραπεί σε κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα, με τους πολίτες να διεκδικούν πιο δίκαιη πρόσβαση και τις αρχές να προσπαθούν να βάλουν τάξη σε έναν κλάδο που για χρόνια λειτουργούσε ανεξέλεγκτα.
