Ο μισθός «τελειώνει» στις 18 του μήνα: Στο κόκκινο τα ελληνικά νοικοκυριά από την ακρίβεια
Η οικονομική πίεση που ασκεί το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης αποτυπώνεται με εντυπωσιακή σαφήνεια στα στοιχεία της νέας ετήσιας έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ. Έξι στα δέκα ελληνικά νοικοκυριά δηλώνουν ότι ο μισθός τους δεν επαρκεί για να καλύψει ολόκληρο τον μήνα, με το διαθέσιμο εισόδημα να εξαντλείται, κατά μέσο όρο, μέσα στις πρώτες 18 ημέρες. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει μια καθημερινότητα οικονομικής στενότητας, η οποία πλέον δεν αφορά μόνο τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνεται και στη μεσαία τάξη.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 60% των ερωτηθέντων αδυνατεί να καλύψει τις βασικές υποχρεώσεις μέχρι το τέλος του μήνα, αναζητώντας λύσεις για το υπόλοιπο διάστημα. Η προσφυγή σε αποταμιεύσεις, δανεισμό από το οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον και αυξημένη χρήση πιστωτικών καρτών αποτελούν πλέον συνηθισμένες πρακτικές. Παράλληλα, μεγάλο μέρος των νοικοκυριών δηλώνει ότι περιορίζει συστηματικά τις δαπάνες του, ακόμη και σε κατηγορίες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ανελαστικές.
Η ακρίβεια πλήττει πλέον και τη μεσαία τάξη, η οποία εμφανίζεται να χάνει σταδιακά τη δυνατότητα απορρόφησης των αυξήσεων σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια και καύσιμα λειτουργούν σωρευτικά, μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα ακόμη και σε νοικοκυριά με σταθερή απασχόληση. Το 54% δηλώνει ότι έχει προχωρήσει σε περικοπές για να καλύψει βασικές ανάγκες, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να εντοπίζονται σε διατροφή, ενέργεια, μετακίνηση, ένδυση και ψυχαγωγία.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 12,1% των νοικοκυριών αδυνατεί να καλύψει ακόμη και τις απολύτως αναγκαίες δαπάνες, όπως τρόφιμα και θέρμανση. Η έρευνα καταγράφει επίσης σημαντική μείωση της δυνατότητας αποταμίευσης: το 55,7% δηλώνει ότι δεν μπορεί ή δυσκολεύεται να ανταποκριθεί σε ένα έκτακτο έξοδο 500 ευρώ, στοιχείο που υπογραμμίζει τη χαμηλή ανθεκτικότητα των οικογενειακών προϋπολογισμών.
Η αβεβαιότητα για το μέλλον παραμένει έντονη, με σχεδόν έναν στους δύο συμμετέχοντες να εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα επιδεινωθεί τον επόμενο χρόνο. Η απαισιοδοξία αυτή συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ότι το διαθέσιμο εισόδημα δεν συμβαδίζει με την άνοδο του κόστους ζωής.
Σε ό,τι αφορά τα μέτρα στήριξης, οι επιδοτήσεις και οι ενισχύσεις τύπου pass κρίνονται ανεπαρκείς, καθώς θεωρείται ότι δεν προσφέρουν ουσιαστική και μόνιμη ανακούφιση. Η περιορισμένη χρονική διάρκεια των μέτρων και η αδυναμία τους να αντισταθμίσουν τις συνεχείς αυξήσεις στις τιμές ενισχύουν το αίσθημα ανασφάλειας.
Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ επισημαίνει ότι η συνολική εικόνα αποτυπώνει μια πραγματικότητα όπου η διαχείριση του μήνα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη, με τα περιθώρια προσαρμογής να συρρικνώνονται. Σε ένα περιβάλλον διαρκώς αυξανόμενων τιμών, ακόμη και νοικοκυριά που μέχρι πρόσφατα διέθεταν μεγαλύτερη οικονομική αντοχή βρίσκονται πλέον αντιμέτωπα με σημαντικές δυσκολίες κάλυψης των αναγκών τους.
