Νέο σοκ στις αγορές: Οι Χούθι απειλούν με κλείσιμο των Στενών Μπαμπ αλ‑Μαντέμπ…
Η στρατηγική δίοδος που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό μπαίνει στο στόχαστρο – Παγκόσμιοι φόβοι για ενεργειακό σοκ και διακοπή εμπορίου.
Οι αγορές βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής μετά τις νέες απειλές των Χούθι για πιθανό κλείσιμο των Στενών Μπαμπ αλ‑Μαντέμπ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας. Ο υφυπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης των Χούθι στη Σαναά προειδοποίησε ότι η οργάνωση μπορεί να προχωρήσει σε αποκλεισμό της περιοχής, εάν συνεχιστεί – όπως υποστηρίζει – η παρεμπόδιση της ειρηνευτικής διαδικασίας από τις ΗΠΑ. Η δήλωση αυτή αναζωπυρώνει τους φόβους για νέα αναταραχή σε μια ήδη εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία.
Τα Στενά Μπαμπ αλ‑Μαντέμπ αποτελούν κομβικό σημείο για τη διεθνή ναυτιλία, καθώς συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και κατευθύνουν τη θαλάσσια κυκλοφορία προς τη Διώρυγα του Σουέζ. Με πλάτος μόλις 29 χιλιομέτρων στο στενότερο σημείο τους, λειτουργούν ως δίοδος διπλής κατεύθυνσης για χιλιάδες πλοία ετησίως, μεταφέροντας εμπορεύματα, καύσιμα και πρώτες ύλες μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.
Η στρατηγική σημασία του περάσματος είναι τεράστια, καθώς περίπου το 5% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου διέρχεται από εκεί. Το Μπαμπ αλ‑Μαντέμπ αποτελεί βασική οδό εξαγωγής για τη Σαουδική Αραβία προς την Ασία, ενώ όταν τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά, λειτουργεί και ως κρίσιμος διάδρομος για τη μεταφορά ενέργειας προς την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ ή του αγωγού Sumed. Το 2024, περισσότερα από 4 δισ. βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων διύλισης πέρασαν από το σημείο, ενώ συνολικά το 10% του παγκόσμιου εμπορίου εξαρτάται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια διαδρομή.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη λόγω της παράλληλης κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν κλειστά. Η Σαουδική Αραβία έχει στραφεί στο λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνοντας τη χρήση του αγωγού East‑West που μεταφέρει πετρέλαιο από το Αμπκάικ προς τη δυτική ακτή της χώρας. Η δυναμικότητα του αγωγού έφτασε στα όριά της τον Μάρτιο, γεγονός που υπογραμμίζει την πίεση που δέχεται η παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα.
Οι Χούθι έχουν ήδη δείξει ότι μπορούν να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, απέκλεισαν πλοία που θεωρούσαν συνδεδεμένα με το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ, οδηγώντας ασφαλιστικές εταιρείες να αποσύρουν καλύψεις και μειώνοντας δραστικά τη διέλευση. Παρά την εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον Μάιο του 2025, οι πρόσφατες επιθέσεις με πυραύλους και drones δείχνουν ότι η οργάνωση παραμένει σε θέση να κλιμακώσει.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και περιορισμένη στοχοποίηση πλοίων θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη παύση της εμπορικής ναυτιλίας στην περιοχή, προκαλώντας άμεση στρατιωτική αντίδραση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ένα ταυτόχρονο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και του Μπαμπ αλ‑Μαντέμπ θα είχε σοβαρές συνέπειες για την Ευρώπη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής για την ενεργειακή της τροφοδοσία.
