Νέο φορολογικό πλαίσιο για τα επαγγελματικά ταμεία: Κίνητρα, όρια και αλλαγές στη συνταξιοδοτική αποταμίευση
Πώς συνδέεται ο φόρος με την ηλικία συνταξιοδότησης – Τι αλλάζει για εισφορές, παροχές και πρόωρες αναλήψεις
Το υπουργείο Εργασίας φέρνει σε δημόσια διαβούλευση ένα εκτεταμένο νομοσχέδιο που αναμορφώνει πλήρως το φορολογικό καθεστώς των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και των νέων Ομαδικών Ασφαλιστικών Προϊόντων Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης. Η φιλοσοφία των αλλαγών βασίζεται στην ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης, με σημαντικά φορολογικά κίνητρα για όσους παραμένουν στο σύστημα έως τη συνταξιοδότηση και επιλέγουν περιοδική καταβολή παροχών αντί εφάπαξ.
Κεντρική καινοτομία αποτελεί η σύνδεση της φορολόγησης με την ηλικία του ασφαλισμένου κατά την έναρξη λήψης της παροχής. Όσοι ξεκινούν να λαμβάνουν σύνταξη ή εφάπαξ μεταξύ 62 και 67 ετών θα φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 5% στις περιοδικές καταβολές και 10% στις εφάπαξ παροχές. Για όσους καθυστερούν την ανάληψη μετά τα 67, οι συντελεστές μειώνονται στο 2,5% και 5% αντίστοιχα. Αντίθετα, η πρόωρη ανάληψη πριν τα 62 οδηγεί σε φορολόγηση με τη γενική κλίμακα εισοδήματος, λειτουργώντας ως αντικίνητρο για πρόωρη ρευστοποίηση.
Το νομοσχέδιο αυξάνει σημαντικά και τα ανώτατα όρια εισφορών που απολαμβάνουν ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης. Για τους μισθωτούς, το όριο ανεβαίνει από 20% στο 35% των ακαθάριστων αποδοχών, ενώ για τους μη μισθωτούς από 20.000 σε 35.000 ευρώ ετησίως. Για όσους εντάσσονται για πρώτη φορά μετά τα 55, διατηρούνται τα χαμηλότερα όρια. Παράλληλα, οι παροχές των ΤΕΑ και ΟΑΠΕΣ εντάσσονται πλέον στην έννοια του εισοδήματος από μισθωτή εργασία και συντάξεις, με ενιαίο καθεστώς παρακράτησης φόρου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μορφή της παροχής: περιοδική σύνταξη θεωρείται αυτή που καταβάλλεται ισόβια ή για τουλάχιστον 15 χρόνια, με σταθερές ή αυξανόμενες δόσεις. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται ο συνταξιοδοτικός χαρακτήρας των ταμείων, καθώς οι χαμηλότεροι φορολογικοί συντελεστές συνδέονται με σταδιακή καταβολή του κεφαλαίου και όχι με άμεση εκταμίευση.
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει επίσης θεσμικές παρεμβάσεις που διευρύνουν την πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση. Δημιουργούνται Ανοικτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης για εργαζόμενους μικρών επιχειρήσεων, αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες, ενώ θεσμοθετείται νέο ομαδικό ασφαλιστικό προϊόν με ενιαίους κανόνες λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης. Ενισχύονται οι κανόνες διακυβέρνησης, η προστασία των ασφαλισμένων και η δυνατότητα μεταφοράς δικαιωμάτων σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη.
