Λογαριασμοί ρεύματος: Το ακριβό πράσινο τιμολόγιο και το φθηνότερο μπλε
Περίπου 3 εκατομμύρια καταναλωτές εξακολουθούν να παραμένουν στα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, παρά τις σημαντικές διαφορές τιμών που καταγράφονται σε σχέση με τα σταθερά μπλε προγράμματα. Η προσήλωση στον παραδοσιακό πάροχο, η έλλειψη ενημέρωσης και η αποφυγή της διαδικασίας αλλαγής συμβολαίου αποτελούν βασικούς λόγους για τους οποίους πολλά νοικοκυριά δεν αναζητούν οικονομικότερες επιλογές. Μάλιστα, η μετάβαση σε διαφορετικό τιμολόγιο δεν προϋποθέτει απαραίτητα αλλαγή εταιρείας, καθώς οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν ένα σταθερό πρόγραμμα ακόμη και από τον ίδιο προμηθευτή.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, από τα περίπου 3 εκατομμύρια καταναλωτές που βρίσκονται σήμερα στα πράσινα τιμολόγια, μόλις 300.000 εξυπηρετούνται από ιδιώτες παρόχους, ενώ περίπου 2,7 εκατομμύρια παραμένουν στη ΔΕΗ. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως μακροχρόνιοι πελάτες που δεν παρακολουθούν συστηματικά τις μηνιαίες ανακοινώσεις τιμών, ηλικιωμένοι, νοικοκυριά με περιορισμένη κατανάλωση, αλλά και ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν επανεξετάζουν τα συμβόλαιά τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι παροχές εξακολουθούν να βρίσκονται σε ονόματα παλαιών ενοικιαστών ή συγγενικών προσώπων, χωρίς να έχει γίνει ανανέωση των στοιχείων και των όρων προμήθειας.
Ιδιαίτερη κινητικότητα στην αγορά προκάλεσε η προσφορά σταθερού μπλε τιμολογίου της ΔΕΗ με χρέωση 11,5 λεπτών ανά κιλοβατώρα, η οποία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο. Υπολογίζεται ότι μέσα στο τελευταίο δίμηνο περίπου 50.000 έως 70.000 καταναλωτές μετακινήθηκαν προς το συγκεκριμένο πρόγραμμα, αριθμός που περιλαμβάνει τόσο πελάτες άλλων εταιρειών όσο και υφιστάμενους πελάτες της ΔΕΗ που άλλαξαν τιμολόγιο. Η εξέλιξη καταδεικνύει ότι οι ελκυστικές χρεώσεις μπορούν να κινητοποιήσουν σημαντικό μέρος των καταναλωτών, ιδιαίτερα όταν η αλλαγή προγράμματος γίνεται εύκολα.
Οι διαφορές στις τιμές έγιναν ακόμη μεγαλύτερες τον Νοέμβριο, καθώς οι αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια έφτασαν έως και το 76% σε σύγκριση με τον Οκτώβριο. Στη ΔΕΗ, η χρέωση για τις πρώτες 200 κιλοβατώρες διαμορφώθηκε στα 16,9 λεπτά, ενώ μετά την υπέρβαση του συγκεκριμένου ορίου η τιμή αυξάνεται στα 28,4 λεπτά για το σύνολο της κατανάλωσης στην κανονική ζώνη. Αντίθετα, το σταθερό μπλε πρόγραμμα myHome Online προσφέρεται με χρέωση 13 λεπτών ανά κιλοβατώρα για διάστημα 12 μηνών. Με βάση αυτές τις τιμές, το πράσινο τιμολόγιο εμφανίζεται ακριβότερο κατά 30% έως 118,5%, ανάλογα με την κατανάλωση.
Ενδεικτική είναι η σύγκριση για ένα νοικοκυριό με μηνιαία κατανάλωση 400 κιλοβατωρών στην κανονική ζώνη. Η χρέωση ενέργειας στο πράσινο τιμολόγιο της ΔΕΗ φτάνει τα 113,78 ευρώ, ενώ στο συγκεκριμένο μπλε πρόγραμμα περιορίζεται στα 52 ευρώ. Τα ποσά αφορούν αποκλειστικά την ενέργεια και δεν περιλαμβάνουν πάγια, φόρους και λοιπές χρεώσεις. Παράλληλα, η ψαλίδα μεταξύ των τιμολογίων διαφορετικών προμηθευτών είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς οι χρεώσεις ανά κιλοβατώρα κυμαίνονται από 16,9 λεπτά έως και 37 λεπτά, εντείνοντας την πίεση στους καταναλωτές που παραμένουν σε ακριβότερα κυμαινόμενα προγράμματα.
Η επιθετική τιμολογιακή πολιτική της ΔΕΗ προκαλεί, την ίδια στιγμή, αντιδράσεις στους ιδιώτες παρόχους, οι οποίοι χαρακτηρίζουν τις χαμηλές σταθερές χρεώσεις ιδιαίτερα δύσκολο να ακολουθηθούν και εκτιμούν ότι κινούνται κάτω από το κόστος. Το ζήτημα συνδέεται με τη δυνατότητα κάθε εταιρείας να εξασφαλίζει εκ των προτέρων ηλεκτρική ενέργεια σε ανταγωνιστικές τιμές μέσω προθεσμιακών συμβολαίων και μηχανισμών αντιστάθμισης κινδύνου. Η πρόσβαση σε παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και υδροηλεκτρικά έργα αποτελεί σημαντικό παράγοντα, καθώς επηρεάζει το κόστος με το οποίο οι προμηθευτές μπορούν να στηρίξουν μακροχρόνια σταθερά τιμολόγια.
Η σημερινή εικόνα της αγοράς αποτελεί αποτέλεσμα διαδοχικών αλλαγών στο σύστημα τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας. Μετά τις μεγάλες αναταράξεις που προκάλεσαν οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και η ενεργειακή κρίση, η ρήτρα αναπροσαρμογής ανεστάλη στα κυμαινόμενα τιμολόγια από την 1η Αυγούστου 2022, ενώ εφαρμόστηκε έκτακτο καθεστώς ανακοίνωσης των χρεώσεων του επόμενου μήνα. Στη συνέχεια, την 1η Ιανουαρίου 2024, τέθηκε σε εφαρμογή το σύστημα των χρωματιστών τιμολογίων, με το πράσινο να λειτουργεί ως κοινή επιλογή αναφοράς για όσους δεν είχαν επιλέξει διαφορετικό πρόγραμμα. Η αυτόματη ένταξη σε αυτό, σε συνδυασμό με την ανάγκη ενεργής επιλογής για τη μετάβαση σε άλλο τιμολόγιο, συνέβαλε στη διατήρηση εκατομμυρίων καταναλωτών στα κυμαινόμενα προγράμματα.
