Λιανεμπόριο: Πτώση τζίρου στο πρώτο τρίμηνο και προειδοποιήσεις για «δύσκολη συνέχεια»
Οι μικρές επιχειρήσεις δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα, ενώ ο πληθωρισμός «κρύβει» τη μείωση της πραγματικής κατανάλωσης
Η νέα ανάλυση του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ για την πορεία του λιανεμπορίου στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αποτυπώνει μια αγορά που συνεχίζει να πιέζεται έντονα. Ο κύκλος εργασιών στα καταστήματα εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων μειώθηκε κατά 0,8% σε πραγματικούς όρους σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, παρά το γεγονός ότι σε ονομαστικές τιμές καταγράφηκε αύξηση 2,2%. Η διαφορά αυτή υποδηλώνει ότι η άνοδος του τζίρου οφείλεται αποκλειστικά στον πληθωρισμό και όχι σε μεγαλύτερο όγκο πωλήσεων.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, κάνει λόγο για «κόπωση» της αγοράς και προειδοποιεί ότι η κατάσταση ενδέχεται να επιδεινωθεί, καθώς δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί πλήρως οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στο εισόδημα των νοικοκυριών και στις τιμές. Τονίζει ότι οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ελληνικού εμπορίου, εμφανίζουν πτώση 3,1% σε πραγματικές τιμές, ενώ οι μικρές επιχειρήσεις καταγράφουν οριακή μείωση 0,2%. Αντίθετα, οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις παρουσιάζουν σημαντικές αυξήσεις, με πραγματική άνοδο 5,2% και 1,4% αντίστοιχα.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την αυξανόμενη ευαλωτότητα των μικρών επιχειρήσεων, οι οποίες λειτουργούν υπό το βάρος υψηλού λειτουργικού κόστους, περιορισμένης ρευστότητας, αυξημένων φορολογικών υποχρεώσεων και μιας ψηφιακής γραφειοκρατίας που δυσκολεύει την καθημερινή λειτουργία τους. Παράλληλα, η αύξηση των ακάλυπτων επιταγών σε σχέση με το 2025 επιβεβαιώνει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά, πλήττοντας ιδιαίτερα κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους.
Σε επίπεδο κατηγοριών προϊόντων, οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε πραγματικές τιμές καταγράφονται σε κοσμήματα, ηλεκτρικές συσκευές, παιχνίδια, τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό και είδη σιδηρικών, εν μέρει λόγω της έναρξης της τουριστικής περιόδου. Αντίθετα, σημαντικές μειώσεις σημειώνονται στα μεταχειρισμένα είδη, στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, στα έπιπλα και στα καλλυντικά. Η ένδυση και η υπόδηση παραμένουν υποτονικές, αντανακλώντας τη συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος και την αβεβαιότητα που προκαλεί η γεωπολιτική αστάθεια.
Σε περιφερειακό επίπεδο, μικρές αυξήσεις τζίρου καταγράφονται σε Αττική και Βόρειο Αιγαίο, ενώ οι μεγαλύτερες μειώσεις εντοπίζονται στη Δυτική Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Η ΕΣΕΕ επισημαίνει ότι η υποτονική πορεία του λιανεμπορίου ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τον ρυθμό ανάπτυξης, δεδομένης της στενής σύνδεσης της ελληνικής οικονομίας με την κατανάλωση.
