Κομισιόν: Πακέτο μέτρων για το ενεργειακό κόστος – Χαλάρωση ενισχύσεων, κοινές αγορές αερίου και μείωση κατανάλωσης
Τέσσερις άξονες παρέμβασης για την κρίση στη Μέση Ανατολή – Στόχος η άμεση εφαρμογή νέου πλαισίου κρατικών ενισχύσεων από τον Απρίλιο
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, με τις ανακοινώσεις να αναμένονται την επόμενη Τετάρτη. Το σχέδιο θα συζητηθεί στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Λευκωσία στις 23 και 24 Απριλίου, με στόχο την άμεση ενεργοποίηση ενός νέου προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων ήδη από τον Απρίλιο. Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή κρίση ανέδειξε τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού μοντέλου, καθώς μέσα σε 44 ημέρες το κόστος εισαγωγών αυξήθηκε κατά 22 δισ. ευρώ χωρίς να αυξηθεί η διαθέσιμη ενέργεια.
Το πακέτο κινείται σε τέσσερις βασικούς άξονες. Πρώτος είναι η χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη‑μέλη να μπορούν να στηρίξουν άμεσα τους πιο εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας. Η Επιτροπή βρίσκεται ήδη σε διαβουλεύσεις για πιο ευέλικτο πλαίσιο, με στόχο οι ενισχύσεις να έχουν προσωρινό χαρακτήρα και να αποφεύγονται στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά. Δεύτερος άξονας είναι οι συντονισμένες αγορές φυσικού αερίου και ο κοινός προγραμματισμός για την πλήρωση των αποθηκών, ώστε τα κράτη‑μέλη να μην ανταγωνίζονται μεταξύ τους στις διεθνείς αγορές, αυξάνοντας τις τιμές.
Η Κομισιόν δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία του ευρωπαϊκού συντονισμού, αξιοποιώντας την εμπειρία της Ενεργειακής Πλατφόρμας της ΕΕ, η οποία έχει ήδη συγκεντρώσει 90 δισ. κυβικά μέτρα αγορών φυσικού αερίου και έχει αντιστοιχίσει 77 δισ. κυβικά μέτρα μεταξύ αγοραστών και προμηθευτών. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται και συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου, ώστε να επιτευχθεί το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα χωρίς να υπονομεύεται η ενιαία αγορά.
Τρίτος άξονας είναι τα στοχευμένα μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Επιτροπή ζητά οι παρεμβάσεις να εφαρμόζονται άμεσα, να έχουν περιορισμένη διάρκεια και να βασίζονται σε βέλτιστες πρακτικές εισοδηματικής στήριξης, ώστε να μην επιβαρύνουν μακροπρόθεσμα τα δημόσια οικονομικά. Παράλληλα, προωθείται η ενίσχυση της ενεργειακής εξοικονόμησης, με την επισήμανση ότι «η φθηνότερη ενέργεια είναι εκείνη που δεν καταναλώνεται». Η αναβάθμιση κτιρίων και ο εκσυγχρονισμός βιομηχανικού εξοπλισμού αποτελούν βασικά εργαλεία για τη μείωση της ζήτησης.
Ο τέταρτος άξονας αφορά τα διαρθρωτικά μέτρα που θα παρουσιαστούν τον Μάιο και θα στοχεύουν στη μείωση φόρων, εισφορών και δικτύων, τα οποία αποτελούν σημαντικό μέρος του τελικού λογαριασμού ενέργειας. Η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης πλήρη αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) τον Ιούλιο, με στόχο μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα των τιμών. Παράλληλα, προωθείται η επιτάχυνση της απανθρακοποίησης και του εξηλεκτρισμού της οικονομίας, με έμφαση στην αύξηση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια.
Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η μετάβαση απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και μπαταρίες, γι’ αυτό και θα συγκαλέσει Διάσκεψη Επενδύσεων για την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Παράλληλα, καλεί τα κράτη‑μέλη να αξιοποιήσουν καλύτερα τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να επιταχυνθεί η υλοποίηση κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Οι προτάσεις αυτές διαμορφώνουν ένα ευρύ πλαίσιο δράσης που στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
