Κοινοτικός προϋπολογισμός: Η μάχη των 27 και η γερμανική πίεση για περικοπές
Το παρασκήνιο της διαπραγμάτευσης και οι ενστάσεις του Βερολίνου
Η διαπραγμάτευση για τον νέο κοινοτικό προϋπολογισμό έχει ήδη ξεκινήσει, με τις συζητήσεις να αναμένεται να διαρκέσουν πολλούς μήνες. Παρότι η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, οι πρώτες εντάσεις έχουν κάνει την εμφάνισή τους, κυρίως λόγω της στάσης της Γερμανίας απέναντι στην πρόταση της κυπριακής προεδρίας για συνολικό προϋπολογισμό 1,73 τρισ. ευρώ. Το Βερολίνο θεωρεί ότι το ύψος των δαπανών δεν συνάδει με τη δική του αντίληψη περί ανταγωνιστικότητας και ζητά σημαντικές περικοπές.
Η Γερμανία, ως ο μεγαλύτερος καθαρός συνεισφορέας, εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στη μεταφορά πόρων προς τον ευρωπαϊκό Νότο, παρά το γεγονός ότι η οικονομική πραγματικότητα των χωρών αυτών έχει αλλάξει σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Η πρόταση του Βερολίνου για μείωση του nego box κατά 400 δισ. ευρώ δημιουργεί έντονες αντιδράσεις, ειδικά στον πρώτο πυλώνα του προϋπολογισμού που αφορά την ΚΑΠ και τα κονδύλια Συνοχής.
Οι χώρες που στηρίζουν τη Συνοχή αντιτείνουν ότι σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας, η ενίσχυση της εσωτερικής ζήτησης και η στήριξη των λιγότερο ισχυρών οικονομιών της ΕΕ λειτουργούν τελικά υπέρ της ίδιας της Γερμανίας. Η παραγωγή των «φειδωλών» χωρών κατευθύνεται ολοένα και περισσότερο στην ευρωπαϊκή αγορά, γεγονός που καθιστά τη συνοχή κρίσιμο εργαλείο για τη διατήρηση της οικονομικής ισορροπίας.
Για την Ελλάδα, η διαπραγμάτευση έχει δύο βασικά σημεία. Πρώτον, η ανάγκη τα κονδύλια Συνοχής να κατανέμονται με βάση τις εξελισσόμενες κρίσεις – όχι μόνο τις τρέχουσες. Η πρόβλεψη αυτή έχει ήδη ενταχθεί στο nego box, επιτρέποντας την προσαρμογή των πόρων σε ζητήματα όπως το μεταναστευτικό, που επηρεάζει άμεσα τον ευρωπαϊκό Νότο. Δεύτερον, η Αθήνα θεωρεί «κόκκινη γραμμή» οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση των κονδυλίων Συνοχής, τα οποία έχουν ήδη περιοριστεί σε τρέχουσες τιμές.
Παρά τις ενστάσεις, η συζήτηση για τον προϋπολογισμό βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Η γερμανική φιλοδοξία να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση εντός του 2026 θεωρείται ιδιαίτερα φιλόδοξη, ίσως και περισσότερο από την επιθυμία της να μειώσει κατά 400 δισ. ευρώ την πρόταση της κυπριακής προεδρίας. Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να αποκαλύψουν το εύρος των συγκρούσεων αλλά και τις συμμαχίες που θα διαμορφώσουν το τελικό αποτέλεσμα.
