Κλειστά ακίνητα: Μόνο 1 στα 10 μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα
Η νέα έρευνα της BluPeak Estate Analytics αποκαλύπτει μια από τις πιο ανησυχητικές πτυχές της στεγαστικής κρίσης: το μεγαλύτερο μέρος των κλειστών ακινήτων στην Ελλάδα δεν μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα.
Παρότι το 32% του συνολικού αποθέματος κατοικιών παραμένει αναξιοποίητο, μόλις το 19% θεωρείται νομικά καθαρό και μόνο το 10% είναι πραγματικά έτοιμο για χρήση, μίσθωση ή πώληση. Τα στοιχεία του διεθνούς δείκτη FREI δείχνουν ότι η εικόνα του διαθέσιμου αποθέματος είναι σε μεγάλο βαθμό πλασματική, καθώς πολλά ακίνητα υπάρχουν «στα χαρτιά», αλλά δεν μπορούν να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Η έλλειψη καταγραφής αποτελεί το πρώτο μεγάλο εμπόδιο: από το σύνολο των κλειστών ακινήτων, μόνο το 25% είναι καταγεγραμμένο με πλήρη στοιχεία. Στη συνέχεια, το ποσοστό μειώνεται ακόμη περισσότερο στο στάδιο της τεχνικής καταλληλότητας, όπου μόλις το 14% πληροί τις προϋποθέσεις για άμεση διάθεση. Πολεοδομικές εκκρεμότητες, ασάφειες στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, προβλήματα στο Κτηματολόγιο και ελλιπή τεχνικά δεδομένα καθιστούν μεγάλο μέρος του αποθέματος πρακτικά ανενεργό.
Το πρόβλημα συνδέεται άμεσα με το στεγαστικό έλλειμμα, το οποίο – σύμφωνα με τον CEO του RCG Group, Μπιλ Χάνκοκ – φτάνει τις 250.000 κατοικίες. Ο ίδιος επισημαίνει ότι η μαζική εκκένωση ακινήτων που βρίσκονται σε χαρτοφυλάκια NPL δεν αποτελεί λύση, καθώς τα περισσότερα είναι ήδη κατοικημένα και δεν προστίθενται στο διαθέσιμο απόθεμα. Η πραγματική απάντηση, όπως τονίζει, βρίσκεται στην αύξηση της διαθέσιμης γης ή στην ενίσχυση της πυκνότητας δόμησης, κάτι που απαιτεί βαθιές πολεοδομικές μεταρρυθμίσεις και κοινωνική συναίνεση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυπλοκότητας του προβλήματος είναι η δημοτική περιουσία: από κάθε 100 ακίνητα που ανήκουν σε δήμους, μόνο το 25% μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα. Τα υπόλοιπα απαιτούν τεχνικές ή διοικητικές παρεμβάσεις, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό παραμένει πλήρως μπλοκαρισμένο λόγω σοβαρών νομικών ή θεσμικών εμποδίων. Η BluPeak υπογραμμίζει ότι χωρίς οργανωμένο σχέδιο διαχείρισης, ένα μεγάλο μέρος αυτού του αποθέματος θα συνεχίσει να παραμένει ανενεργό, παρά τις πιεστικές ανάγκες της αγοράς.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: η Ελλάδα διαθέτει χιλιάδες κλειστά ακίνητα, αλλά ελάχιστα μπορούν να αξιοποιηθούν χωρίς βαθιές μεταρρυθμίσεις, τεχνικές παρεμβάσεις και επιτάχυνση των διαδικασιών ωρίμανσης. Το ζήτημα δεν είναι μόνο ποσοτικό, αλλά κυρίως ποιοτικό – και η λύση απαιτεί συντονισμένη δράση σε θεσμικό, διοικητικό και πολεοδομικό επίπεδο.
