Κενό δύο ετών στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας!
Ένα παρατεταμένο κενό στην παροχή βασικών αγαθών προς τους οικονομικά αδύναμους πολίτες έχει δημιουργηθεί από τη μη λειτουργία του προγράμματος Επισιτιστικής Βοήθειας και Υλικής Στέρησης (ΕΒΥΣ) για περισσότερο από δυόμισι χρόνια. Το πρόγραμμα, που θα αποτελούσε τη συνέχεια του ΤΕΒΑ μέσω του ΕΣΠΑ 2021‑2027, δεν υλοποιήθηκε, με αποτέλεσμα οι διαθέσιμοι πόροι να παραμείνουν αναξιοποίητοι και οι συμβάσεις διανομής για το 2024 να οδηγούνται σε απένταξη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, καταβάλλεται προσπάθεια ώστε το πρόγραμμα να επαναλειτουργήσει μέχρι το τέλος του έτους. Ωστόσο, η μετάβαση σε νέο μοντέλο διανομής –μέσω διατακτικών ή ηλεκτρονικών επαναφορτιζόμενων καρτών τύπου prepaid– προκαλεί νέες καθυστερήσεις. Η οριζόντια χρήση τέτοιων καρτών σε άλλα επιδόματα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, λόγω αποκλεισμών δικαιούχων και δυσκολιών πρόσβασης.
Αποκαλυπτική επιστολή που δημοσιεύθηκε πρόσφατα αναφέρει ότι η πολιτική ηγεσία ζήτησε από τις περιφέρειες να «παγώσουν» τις εν εξελίξει διαγωνιστικές διαδικασίες, ώστε να προσαρμοστούν στο νέο σύστημα. Το υπουργείο υποστηρίζει ότι το μοντέλο θα είναι πιο ευέλικτο και λιγότερο γραφειοκρατικό, διευκολύνοντας τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
Ωστόσο, η αλλαγή αυτή καθυστερεί περαιτέρω την έναρξη των διανομών, αφήνοντας χιλιάδες άπορους χωρίς πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Η απουσία απευθείας παροχής προϊόντων τους εκθέτει στις τιμές του λιανεμπορίου, ενώ όσοι έχουν προβλήματα μετακίνησης αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες.
Το ζήτημα προστίθεται στις ήδη μεγάλες πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, το οποίο παραμένει στα 216 ευρώ. Πολλοί εξ αυτών δηλώνουν ότι το ποσό δεν επαρκεί για την κάλυψη βασικών αναγκών, ειδικά σε συνθήκες ακρίβειας και ενεργειακής φτώχειας. Παράλληλα, δεν έχει υλοποιηθεί η εξαγγελθείσα αύξηση στα 250 ευρώ ούτε το εφάπαξ επίδομα που δόθηκε σε άλλες κατηγορίες χαμηλόμισθων.
Μαρτυρίες δικαιούχων περιγράφουν μια καθημερινότητα οριακής επιβίωσης, με αδυναμία κάλυψης βασικών εξόδων, ανάγκη για οικονομική βοήθεια από συγγενείς και φίλους, και δυσκολίες ακόμη και στην πρόσβαση σε ιατρικές εξετάσεις λόγω συμμετοχών και καθυστερήσεων στα δημόσια ραντεβού.
Την ίδια στιγμή, η πρόσφατη έκθεση «Δημοσιονομική Βιωσιμότητα 2024» του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναδεικνύει τις αδυναμίες του συστήματος κοινωνικής προστασίας: κατακερματισμός παροχών, περιορισμένη αποτελεσματικότητα επιδομάτων και μικρή συμβολή τους στη μείωση της φτώχειας σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ε.Ε. Οι συντάξεις παραμένουν ο βασικός μηχανισμός μείωσης του κινδύνου φτώχειας, ενώ ο δείκτης Gini παραμένει σχεδόν αμετάβλητος την τελευταία δεκαετία.
Το Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας επισημαίνει την ανάγκη για πιο στοχευμένες κοινωνικές παροχές, ενίσχυση των πολιτικών απασχόλησης για ευάλωτες ομάδες και πολιτικές στέγασης που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών.
