Καταθέσεις μετρητών: Πότε η εφορία θεωρεί ότι υπάρχει «αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας»
Η απόφαση της ΔΕΔ που δείχνει πότε οι τραπεζικές κινήσεις ενεργοποιούν ελέγχους και ποια τεκμηρίωση απαιτείται από τους φορολογούμενους
Η φορολογική διοίκηση εντείνει τους ελέγχους στις καταθέσεις μετρητών, ειδικά όταν δεν προκύπτει σαφής και αποδεδειγμένη πηγή προέλευσης των χρημάτων. Πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών αναδεικνύει τους κινδύνους για όσους επικαλούνται αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών χωρίς να μπορούν να αποδείξουν ότι τα ποσά αυτά ήταν πράγματι διαθέσιμα. Στην υπόθεση που εξετάστηκε, ο φορολογούμενος βρέθηκε αντιμέτωπος με πρόσθετους φόρους και πρόστιμα, όταν ο έλεγχος των τραπεζικών του κινήσεων εντόπισε σειρά καταθέσεων που δεν δικαιολογούνταν από τα δηλωμένα εισοδήματα.
Οι ελεγκτικές αρχές χαρακτήρισαν τις καταθέσεις ως «πρωτογενείς», κρίνοντας ότι δεν υπήρχε σύνδεση με προηγούμενες αναλήψεις ούτε άλλη τεκμηριωμένη πηγή. Ο φορολογούμενος υποστήριξε ότι τα χρήματα προέρχονταν από παλαιότερες αποταμιεύσεις που διατηρούσε εκτός τραπεζικού συστήματος, όμως το επιχείρημα απορρίφθηκε. Η φορολογική αρχή δεν περιορίστηκε στα δηλωθέντα εισοδήματα, αλλά συνυπολόγισε πραγματικές δαπάνες, φορολογικές επιβαρύνσεις και τα ήδη κατατεθειμένα ποσά, καταλήγοντας ότι δεν υπήρχε επαρκές διαθέσιμο κεφάλαιο που να δικαιολογεί τις μεταγενέστερες καταθέσεις.
Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι δεν απαγορεύεται η ανάληψη και μετέπειτα επανακατάθεση μετρητών, ούτε η παρέλευση χρόνου αποτελεί από μόνη της ένδειξη αδήλωτου εισοδήματος. Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο είναι η δυνατότητα τεκμηρίωσης της «διαδρομής» των χρημάτων. Ο φορολογούμενος πρέπει να αποδείξει ότι τα ποσά που αναλήφθηκαν στο παρελθόν παρέμειναν διαθέσιμα και δεν χρησιμοποιήθηκαν για αγορές, δαπάνες ή άλλες συναλλαγές.
Όταν η συνολική οικονομική εικόνα δεν συμβαδίζει με τις καταθέσεις, ανοίγει ο δρόμος για να χαρακτηριστούν ως αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας. Η υπόθεση λειτουργεί ως προειδοποίηση για όσους πραγματοποιούν καταθέσεις μετρητών χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, καθώς η εφορία πλέον εξετάζει εξονυχιστικά κάθε κίνηση που δεν συνδέεται με δηλωμένα εισοδήματα ή αποδεδειγμένες πηγές.