ΕΝΦΙΑ 2027: Ποιοι ιδιοκτήτες ακινήτων δικαιούνται πλήρη απαλλαγή και ποιοι έκπτωση έως 50%
Οι εισοδηματικές προϋποθέσεις, τα περιουσιακά κριτήρια και οι κατηγορίες δικαιούχων.
Σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για περισσότερους από 2 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων προβλέπονται στον ΕΝΦΙΑ του 2027. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν πλήρη απαλλαγή από τον φόρο για συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων, αλλά και εκπτώσεις που φτάνουν έως και το 50%. Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς, νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και οικογένειες με άτομα με αναπηρία.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ρύθμιση για τις κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, από την οποία εκτιμάται ότι θα επωφεληθούν περισσότεροι από 650.000 ιδιοκτήτες. Το πληθυσμιακό όριο των οικισμών αυξάνεται στους 2.000 κατοίκους, από 1.500 που ίσχυε προηγουμένως, ενώ στη Δυτική Μακεδονία και σε συγκεκριμένους παραμεθόριους δήμους της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης και της Ηπείρου το όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους. Η επέκταση προσθέτει 131 οικισμούς και περίπου 62.000 φορολογουμένους στους δυνητικούς δικαιούχους, με το μέτρο να καλύπτει συνολικά 12.855 οικισμούς. Βασική προϋπόθεση είναι η φορολογητέα αξία της πλήρους κυριότητας της κύριας κατοικίας να μην υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ, ενώ οι δικαιούχοι πρέπει να έχουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα.
Πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας τους μπορούν να εξασφαλίσουν τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και νοικοκυριά στα οποία υπάρχουν άτομα με αναπηρία ποσοστού τουλάχιστον 80%. Για την ένταξη στη συγκεκριμένη κατηγορία, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του 2026, είτε δηλωθέν είτε τεκμαρτό, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 12.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης και για κάθε εξαρτώμενο μέλος. Επιπλέον, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που κατέχει το νοικοκυριό την 1η Ιανουαρίου 2027 δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα. Οι δυνητικοί δικαιούχοι αυτής της κατηγορίας υπολογίζονται σε τουλάχιστον 55.000.
Στις κατηγορίες πλήρους απαλλαγής περιλαμβάνονται επίσης οι κάτοικοι μικρών ακριτικών νησιών με πληθυσμό κάτω των 1.200 κατοίκων, εφόσον έχουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα και την κύρια κατοικία τους στις συγκεκριμένες περιοχές. Η ρύθμιση καλύπτει νησιά των Περιφερειακών Ενοτήτων Ικαρίας, Λήμνου, Σάμου, Χίου, Καλύμνου, Καρπάθου, Ρόδου και Κω, καθώς και τις προβλεπόμενες περιοχές της Γαύδου και των Διαποντίων Νήσων. Τα στοιχεία της φορολογικής δήλωσης εισοδήματος του 2026 θα χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό των δικαιούχων, οι οποίοι εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου τους 3.500. Παράλληλα, απαλλαγές προβλέπονται για επιλέξιμα ακίνητα σε περιοχές που έχουν πληγεί από πυρκαγιές, σεισμούς και πλημμύρες, μεταξύ των οποίων η Κορινθία, περιοχές της Εύβοιας, της Θεσσαλίας, της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας, της Φθιώτιδας και της Κρήτης, καθώς και η Σάμος, η Ικαρία και η Χίος.
Έκπτωση 50% στον συνολικό ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για περισσότερους από 800.000 ιδιοκτήτες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του 2026 δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 9.000 ευρώ, με προσαύξηση 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης και για κάθε εξαρτώμενο μέλος. Έτσι, το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στις 9.000 ευρώ για άγαμο χωρίς παιδιά, στις 10.000 ευρώ για ζευγάρι χωρίς παιδιά, στις 11.000 ευρώ για ζευγάρι με ένα εξαρτώμενο τέκνο και στις 12.000 ευρώ για ζευγάρι με δύο εξαρτώμενα τέκνα. Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα, ενώ τίθενται ανώτατα όρια στη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, από 85.000 ευρώ για άγαμο έως 200.000 ευρώ για έγγαμο με δύο εξαρτώμενα τέκνα.
Μειωμένο ΕΝΦΙΑ θα πληρώσουν και οι ιδιοκτήτες που έχουν ασφαλίσει τις κατοικίες τους έναντι φυσικών καταστροφών. Για το 2027 προβλέπεται έκπτωση 20% για κατοικίες με φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ, ενώ για ακίνητα μεγαλύτερης αξίας η μείωση περιορίζεται στο 10%. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ασφάλιση να καλύπτει σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα και να ίσχυε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026. Εάν η ασφαλιστική κάλυψη είχε μικρότερη διάρκεια, η έκπτωση υπολογίζεται αναλογικά με τους μήνες ασφάλισης, με ελάχιστο απαιτούμενο διάστημα τους τρεις μήνες. Από τη συγκεκριμένη ρύθμιση εκτιμάται ότι θα επωφεληθούν περισσότεροι από 350.000 ιδιοκτήτες.
Αυξημένο εκκαθαριστικό ΕΝΦΙΑ, αντίθετα, αναμένεται να αντιμετωπίσουν όσοι απέκτησαν ακίνητα μέσα στο 2026, είτε μέσω αγοραπωλησίας είτε μέσω γονικής παροχής, δωρεάς ή κληρονομιάς. Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται όσοι προχώρησαν στην τακτοποίηση αυθαίρετων χώρων, καθώς οι μεταβολές αυτές θα αποτυπωθούν στη φορολογική εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους κατά την εκκαθάριση του φόρου για το 2027.