ΗΠΑ – Ιράν: Στο τραπέζι νέοι βομβαρδισμοί μετά τις 3 Νοεμβρίου
Το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας αμερικανικών βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ βρίσκεται στο επίκεντρο των εκτιμήσεων στην Ουάσιγκτον. Η ενίσχυση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, η αυξημένη ετοιμότητα των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και οι νέες προειδοποιήσεις του Ντόναλντ Τραμπ τροφοδοτούν τα σενάρια για έναν νέο γύρο επιθέσεων. Ωστόσο, ειδικοί στην αμερικανική εξωτερική πολιτική επισημαίνουν ότι ακόμη και μια εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση δύσκολα θα μπορούσε να οδηγήσει σε οριστική διευθέτηση της σύγκρουσης.
Το τελευταίο διάστημα, η αντιπαράθεση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχει μεταφερθεί κυρίως στη θάλασσα. Οι ΗΠΑ διατηρούν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο, ενώ το Ιράν επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μια στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο για το παγκόσμιο εμπόριο και τις μεταφορές ενέργειας. Παρά τη σχετική απουσία σημαντικών επιθέσεων εναντίον χερσαίων στόχων από τις αρχές Σεπτεμβρίου, η ένταση παραμένει υψηλή και η αποκλιμάκωση δεν θεωρείται δεδομένη.
Η Σούζαν Μαλόνι, διευθύντρια του προγράμματος εξωτερικής πολιτικής του αμερικανικού ινστιτούτου Brookings, εκτιμά ότι οι πιθανότητες νέων πληγμάτων αυξάνονται μετά τις εκλογές. Όπως επισημαίνει, οι ενδείξεις περιλαμβάνουν την αποστολή πρόσθετων αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, τις προειδοποιήσεις ασφαλείας προς Αμερικανούς πολίτες και την αυξημένη επιφυλακή των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων. Στην εκτίμησή της προστίθεται και η δημόσια τοποθέτηση του Τραμπ ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες επιθέσεις πριν από την εκλογική αναμέτρηση για το Κογκρέσο.
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, έχει προκαλέσει πολιτικές πιέσεις στην αμερικανική κυβέρνηση, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας και της επιβάρυνσης των νοικοκυριών. Το οικονομικό κόστος αποτελεί κρίσιμο ζήτημα ενόψει των εκλογών, οι οποίες θα καθορίσουν τους συσχετισμούς στο Κογκρέσο. Παράλληλα, ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης, προειδοποιώντας ότι, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία με την Τεχεράνη, θα μπορούσε να ακολουθήσει μια νέα επιχείρηση.
Σημαντικές ενδείξεις στρατιωτικής προετοιμασίας καταγράφει και ο Τζέισον Κάμπελ, ερευνητής του Middle East Institute στην Ουάσιγκτον. Μεταξύ των εξελίξεων που εξετάζονται είναι η ανάπτυξη του αεροπλανοφόρου USS Theodore Roosevelt στη Μέση Ανατολή, η αποστολή πρόσθετων δυνάμεων πεζοναυτών και η αυξημένη δραστηριότητα των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, στο Ισραήλ, όπου συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ωστόσο, οι κινήσεις αυτές δεν αποτελούν από μόνες τους επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί απόφαση για συγκεκριμένο χρόνο επίθεσης.
Αντίθετα, μια ευρείας κλίμακας χερσαία επιχείρηση θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς θα απαιτούσε την ανάπτυξη χιλιάδων ή ακόμη και δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών και την εξασφάλιση κατάλληλων εγκαταστάσεων υποστήριξης. Σύμφωνα με τον Κάμπελ, οι ζημιές που έχουν υποστεί αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή περιπλέκουν τον σχεδιασμό μιας τέτοιας επιχείρησης. Για τον λόγο αυτό, ένα πιθανό νέο κύμα στρατιωτικής δράσης θα μπορούσε να βασιστεί περισσότερο σε αεροπορικές επιθέσεις, χωρίς να αποκλείονται άλλες επιλογές.
Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά τους στόχους που θα μπορούσαν να επιλεγούν σε περίπτωση νέων βομβαρδισμών. Η Μαλόνι επισημαίνει ότι αρκετές συμβατικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν έχουν ήδη υποστεί σοβαρές ζημιές από τις προηγούμενες επιθέσεις, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει τον σχεδιασμό μιας νέας εκστρατείας. Σε αυτό το πλαίσιο, εκφράζονται ανησυχίες για το ενδεχόμενο πληγμάτων σε πολιτικές υποδομές, τα οποία θα μπορούσαν να επιδεινώσουν τις ανθρωπιστικές συνέπειες του πολέμου.
Οι δύο αναλυτές προειδοποιούν, τέλος, ότι η επανάληψη εκτεταμένων βομβαρδισμών δεν εγγυάται την αλλαγή της στάσης της ιρανικής ηγεσίας. Παρά τις σημαντικές ζημιές που έχει υποστεί η χώρα, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να παρατείνει την αντιπαράθεση και να επιδιώξει τους στρατηγικούς της στόχους. Την ίδια ώρα, ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός απαιτεί τη διαρκή δέσμευση σημαντικών στρατιωτικών μέσων, ενώ οι διπλωματικές προοπτικές παραμένουν αβέβαιες.
