ΗΠΑ–Ιράν: Απαίτηση Βανς για παράδοση ουρανίου – Καταγγελίες της Τεχεράνης στον ΟΗΕ

Αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, απειλές για τα Στενά του Ορμούζ και διεθνής αντιπαράθεση για τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών

Οι σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν εισέρχονται σε νέα περίοδο έντασης μετά την αποτυχία των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, όπου η αμερικανική αντιπροσωπεία, υπό τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, έθεσε ως βασική προϋπόθεση την παράδοση του συνόλου του εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης. Η Ουάσιγκτον ζητά το υλικό να τεθεί υπό αμερικανικό έλεγχο, με αυστηρούς μηχανισμούς επαλήθευσης, ώστε να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα μελλοντικής παραγωγής υψηλού βαθμού εμπλουτισμού.

Ο Βανς χαρακτήρισε τις συνομιλίες «άνευ προηγουμένου αλλά άκαρπες», επισημαίνοντας ότι η ιρανική πλευρά έκανε βήματα, χωρίς όμως να φτάσει στα επίπεδα που απαιτούν οι ΗΠΑ. Η Τεχεράνη, από την άλλη, υποστηρίζει ότι οι δύο πλευρές είχαν πλησιάσει σε συμφωνία και κατηγορεί την Ουάσιγκτον για «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις», όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Ο Βανς εξέφρασε την ελπίδα ότι θα ανοίξουν πλήρως στο πλαίσιο της εύθραυστης εκεχειρίας δύο εβδομάδων, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε ιρανικό σκάφος επιχειρήσει να σπάσει τον αποκλεισμό θα «καταστραφεί».

Η Τεχεράνη αντέδρασε καταθέτοντας επίσημη καταγγελία στον ΟΗΕ για «σοβαρή παραβίαση κυριαρχίας» μετά τον αποκλεισμό λιμανιών της στον Κόλπο και στη Θάλασσα του Ομάν. Σε επιστολή προς τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο Ιρανός πρεσβευτής Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί κάνει λόγο για παραβίαση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και προειδοποιεί για κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.

Παράλληλα, το Ιράν ζητά αποζημιώσεις από χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, όπως το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα ΗΑΕ και η Ιορδανία, κατηγορώντας τες ότι επέτρεψαν την εξαπόλυση επιθέσεων σε ιρανικό έδαφος. Οι χώρες αυτές αρνούνται οποιαδήποτε συμμετοχή, ενώ η σύγκρουση που ξέσπασε με αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ συνεχίζει να απειλεί την περιφερειακή σταθερότητα.

Η κατάπαυση του πυρός παραμένει εύθραυστη και οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν οδηγήσει σε συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.