Η αύξηση του κατώτατου κρύβει… μειώσεις!
Μελέτη του ΚΕΦΙΜ προειδοποιεί ότι η άνοδος των αποδοχών οδηγεί σε απώλεια επιδομάτων και υψηλότερες κρατήσεις
Η πρόσφατη αύξηση του κατώτατου μισθού, που μεταφράζεται σε περίπου 40 ευρώ μικτά ημερομίσθιο, δεν φαίνεται να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στους χαμηλόμισθους, καθώς το υψηλό κόστος ζωής απορροφά μεγάλο μέρος του οφέλους. Σύμφωνα με νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών, η αύξηση μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μείωση του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος για όσους λαμβάνουν εισοδηματικά εξαρτώμενες παροχές. Η άνοδος των αποδοχών συνοδεύεται από υψηλότερους φόρους και εισφορές, αλλά και από μερική ή πλήρη απώλεια επιδομάτων.
Το ΚΕΦΙΜ επισημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις οι μισθολογικές αυξήσεις οδηγούν σε μεγαλύτερη περικοπή κοινωνικών παροχών από το όφελος που προσφέρουν. Η τάση αυτή έχει καταγραφεί και σε διεθνείς μελέτες, οι οποίες δείχνουν ότι μετά την επιβολή υψηλότερου κατώτατου μισθού μειώνονται παροχές όπως η ιατρική ασφάλιση που προσφέρουν οι εργοδότες. Η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό στην ΕΕ, φτάνοντας το 63%, πολύ πάνω από χώρες όπως η Πολωνία και η Γαλλία.
Η αναλογία αυτή έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, όχι λόγω θεαματικής βελτίωσης των χαμηλών μισθών, αλλά εξαιτίας της στασιμότητας του μέσου μισθού. Από το 2013, όταν ο κατώτατος είχε πέσει στο 47% του μέσου μισθού, το ποσοστό ανεβαίνει σταθερά, αντανακλώντας τη διεύρυνση της εργασιακής φτώχειας και την αδυναμία της οικονομίας να δημιουργήσει καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.
Η μελέτη τονίζει ότι η πραγματική επίδραση της νέας αύξησης θα εξαρτηθεί από την πορεία της παραγωγικότητας και τις πιέσεις που προκαλούν ο πληθωρισμός και οι ενεργειακές ανατιμήσεις, οι οποίες αναμένεται να ενταθούν λόγω της κρίσης στο Ιράν. Παράλληλα, η άνοδος του κατώτατου μισθού δεν επηρεάζει μόνο τις αποδοχές, αλλά και τη δυναμική της απασχόλησης. Σύμφωνα με το ΚΕΦΙΜ, οι αυξήσεις που δεν συμβαδίζουν με την παραγωγικότητα μπορεί να επιβραδύνουν τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ιδιαίτερα για νέους και χαμηλόμισθους.
Όπως αναφέρεται, η μείωση της κερδοφορίας και των επενδύσεων που προκαλείται από υψηλότερους κατώτατους μισθούς συνδέεται με χαμηλότερη ζήτηση για εργατικό δυναμικό. Σε ένα περιβάλλον όπου η ακρίβεια πιέζει τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη, η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των εργαζομένων και τη βιωσιμότητα της αγοράς εργασίας γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
