Γιατί τα σύγχρονα diesel «κόβονται» μαζικά στα ΚΤΕΟ
Η μέτρηση μικροσωματιδίων, το DPF, τα πρόστιμα και οι αλλαγές που φέρνουν τα πάνω–κάτω για χιλιάδες οδηγούς σε Αττική και Θεσσαλονίκη
Η εποχή που ένα πετρελαιοκίνητο περνούσε τον τεχνικό έλεγχο απλώς επειδή «δεν κάπνιζε» έχει τελειώσει. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών εισάγει μια εντελώς διαφορετική διαδικασία ελέγχου, η οποία αποκαλύπτει άμεσα όσα οχήματα έχουν αφαιρέσει ή απενεργοποιήσει το φίλτρο μικροσωματιδίων (DPF). Για χρόνια, η μέτρηση θολερότητας των καυσαερίων δεν μπορούσε να εντοπίσει τις πραγματικές εκπομπές αιθάλης, επιτρέποντας σε χιλιάδες παραποιημένα diesel να κυκλοφορούν ανενόχλητα. Πλέον, αυτό αλλάζει ριζικά.
Στα ΚΤΕΟ εγκαθίστανται νέοι αναλυτές τελευταίας γενιάς που μετρούν τον αριθμό μικροσωματιδίων ανά κυβικό εκατοστό, με ανώτατο όριο το 1.000.000 σωματίδια/cm³. Η μέτρηση εφαρμόζεται στον περιοδικό τεχνικό έλεγχο, στην έκδοση Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων και στους οδικούς ελέγχους από κινητές μονάδες. Το μέτρο αφορά αποκλειστικά οχήματα με έδρα την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, τις δύο περιοχές με τα μεγαλύτερα προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται diesel Euro 5 και Euro 6 με ταξινόμηση μετά το 2013, δηλαδή τα σχετικά σύγχρονα μοντέλα που διαθέτουν υποχρεωτικά DPF.
Το φίλτρο μικροσωματιδίων βρίσκεται στο επίκεντρο της αλλαγής. Το DPF συγκρατεί τα στερεά σωματίδια και τα καίει μέσω αναγέννησης, μειώνοντας δραστικά τις εκπομπές. Η αντικατάστασή του όμως μπορεί να κοστίσει από μερικές εκατοντάδες έως και πάνω από 1.500 ευρώ, γεγονός που οδήγησε πολλούς οδηγούς – ακόμη και επαγγελματίες – να το απενεργοποιήσουν μέσω επαναπρογραμματισμού της ECU. Με τη νέα μέτρηση, ένα όχημα χωρίς ενεργό DPF εντοπίζεται αμέσως, ανεξάρτητα από το αν βγάζει ορατό καπνό.
Οι κυρώσεις είναι ιδιαίτερα αυστηρές. Η παράβαση κατατάσσεται στις κατηγορίες Ε3-Β και Σ του ΚΟΚ, με πρόστιμο 350 ευρώ, αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ημέρες και άμεση αφαίρεση πινακίδων. Τα στοιχεία κυκλοφορίας επιστρέφονται μόνο όταν ο ιδιοκτήτης προσκομίσει πιστοποιητικό συμμόρφωσης από την Περιφερειακή Ενότητα. Επιπλέον, λόγω της ταξινόμησης ως αντικοινωνική οδική συμπεριφορά, επιβάλλεται και δεύτερη αφαίρεση άδειας για άλλες 30 ημέρες.
Η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελβετία, όπου η μέτρηση μικροσωματιδίων εφαρμόζεται εδώ και χρόνια. Παρότι η καθυστέρηση οφείλεται στον ιδιαίτερα γηρασμένο στόλο της χώρας, η ανάγκη για περιορισμό των επικίνδυνων αιωρούμενων σωματιδίων είναι πλέον επιτακτική. Την ίδια στιγμή, το μέτρο έρχεται σε μια περίοδο που το diesel βρίσκεται σε παρακμή: μόλις 4.250 πετρελαιοκίνητα ταξινομήθηκαν στο διάστημα Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, ενώ τα υβριδικά έχουν εκτοξευθεί στο 42,3% των νέων πωλήσεων.
Το βάρος πέφτει πλέον στον υπάρχοντα στόλο των diesel της δεκαετίας 2013–2020. Για τους ιδιοκτήτες τους, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: το «παραθυράκι» που επέτρεπε σε ένα αυτοκίνητο χωρίς ενεργό DPF να περνάει τον έλεγχο έχει κλείσει οριστικά. Οι νέοι έλεγχοι δεν αφήνουν περιθώρια για παρατυπίες και σηματοδοτούν μια νέα εποχή αυστηρής επιτήρησης των εκπομπών στις δύο μεγαλύτερες πόλεις της χώρας.
