Ευρωπαϊκή ασπίδα στους δικαστές: Απαγορεύεται η δημόσια «διαπόμπευση» χωρίς αποδείξεις…
Ευρωπαϊκή ασπίδα στους δικαστές: Απαγορεύεται η δημόσια «διαπόμπευση» χωρίς αποδείξεις…
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου υπερασπίζεται την επαγγελματική υπόληψη των δικαστικών λειτουργών
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έκρινε ότι η δημόσια στοχοποίηση και «διαπόμπευση» δικαστών από άλλους θεσμικά ισχυρούς παράγοντες είναι αντίθετη με τα ανθρώπινα δικαιώματα όταν δεν υποστηρίζεται από επαρκείς αποδείξεις. Η απόφαση αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την προστασία της επαγγελματικής τιμής και της υπόληψης των δικαστικών λειτουργών στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με την απόφαση στην υπόθεση Roșca κατά Δημοκρατίας της Μολδαβίας, το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της φήμης. Η υπόθεση αφορούσε πρώην δικαστή οικονομικού πρωτοδικείου στη Μολδαβία, που είχε καταθέσει προσφυγή στο Στρασβούργο μετά από δημοσίως διατυπωμένες και υποτιμητικές δηλώσεις εις βάρος της, οι οποίες μεταδόθηκαν από μέσα ενημέρωσης και έγιναν αντικείμενο σχολιασμού.
Το ιστορικό της υπόθεσης αφορά δημόσιες δηλώσεις που φέρεται να έκανε ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου της Μολδαβίας, υπονοώντας ότι η προσφεύγουσα είχε παραλείψει τα καθήκοντά της, διαχειριζόταν δικογραφίες ακατάλληλα ή απουσίαζε από τη δουλειά της χωρίς λόγο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί ξεπέρασαν τα όρια της θεμιτής κριτικής και δεν στηρίζονταν σε ακριβείς αποδείξεις.
Η απόφαση του Στρασβούργου δεν περιορίζεται απλώς στην εξέταση των ειδικών περιστάσεων της υπόθεσης, αλλά θέτει και ένα γενικότερα ισχυρό νομικό προηγούμενο: η ελευθερία έκφρασης, συμπεριλαμβανομένης της κριτικής, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να υπονομεύει ανεπανόρθωτα την επαγγελματική φήμη δικαστών χωρίς ανεξάρτητη τεκμηρίωση. Το Δικαστήριο επιδίκασε στην προσφεύγουσα δικαστή ποσό για ηθική βλάβη, αναγνωρίζοντας το βάρος των επιπτώσεων που είχαν οι δυσφημιστικές δηλώσεις στην επαγγελματική της υπόσταση.
Σε αναλυτικό σχολιασμό της απόφασης, ο ποινικολόγος και ειδικός σε θέματα ΕΔΔΑ, Βασίλης Χειρδάρης, υπογραμμίζει ότι η απόφαση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της αυτοσυγκράτησης και της υπεύθυνης άσκησης κριτικής από πρόσωπα με θεσμική εξουσία. Επισήμανε επίσης ότι η απόφαση ενισχύει το νομικό πλαίσιο προστασίας των δικαστών και προωθεί την εμπιστοσύνη του κοινού στην ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος.
Το ΕΔΔΑ, στην απόφαση αυτή, υπενθυμίζει ότι η προστασία της επαγγελματικής υπόληψης αποτελεί μέρος της ιδιωτικής ζωής, και ότι η διάδοση μη επαληθεύσιμων ισχυρισμών από πρόσωπα με θεσμική εξουσία μπορεί να αποτελεί παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η απόφαση αναμένεται να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην Ευρώπη, καθώς θέτει αυστηρότερα όρια στη δημόσια έκφραση και την άσκηση κριτικής από θεσμικά πρόσωπα προς μέλη του δικαστικού σώματος.
