Επιτόκιο στο 2,75% φέρνει καταιγίδα: Πώς η νέα στρατηγική της ΕΚΤ θα πιέσει κι άλλο τα ελληνικά νοικοκυριά
Η περίοδος της χαμηλής νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη φαίνεται πως ολοκληρώνεται, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προετοιμάζει μια σειρά αυξήσεων επιτοκίων που αλλάζουν τα δεδομένα για δανειολήπτες και οικονομία. Τα πιο «σκληρά» στελέχη της ΕΚΤ κερδίζουν έδαφος, προωθώντας τρεις νέες αυξήσεις μέσα στο έτος, με στόχο το βασικό επιτόκιο να φτάσει στο 2,75% από το σημερινό 2%. Η στρατηγική αυτή ευθυγραμμίζεται με την Τράπεζα της Αγγλίας, αλλά δημιουργεί έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις της στην πραγματική οικονομία.
Η Κριστίν Λαγκάρντ καλείται να ισορροπήσει σε ένα εξαιρετικά λεπτό σημείο. Η αύξηση των επιτοκίων αποτελεί το βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, καθώς περιορίζει τη ρευστότητα και ακριβαίνει το χρήμα. Ωστόσο, η υπερβολική σύσφιγξη μπορεί να οδηγήσει σε απότομη πτώση της ζήτησης, επιβράδυνση της οικονομίας και τελικά ύφεση. Η Deutsche Bank αναθεώρησε πρόσφατα τις προβλέψεις της, εκτιμώντας ότι η ΕΚΤ θα φτάσει στο 2,5% με δύο αυξήσεις των 25 μονάδων βάσης, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο.
Οι συνέπειες για τους δανειολήπτες είναι άμεσες και μετρήσιμες. Για ένα στεγαστικό δάνειο εκατό χιλιάδων ευρώ με διάρκεια είκοσι ετών, η μηνιαία δόση ανεβαίνει από τα εξακόσια έξι ευρώ στα εξακόσια σαράντα έξι ευρώ, δηλαδή σαράντα ευρώ επιπλέον κάθε μήνα. Για δάνειο εκατόν πενήντα χιλιάδων ευρώ με διάρκεια είκοσι πέντε ετών, η δόση αυξάνεται από τα επτακόσια ενενήντα δύο ευρώ στα οκτακόσια πενήντα πέντε, δηλαδή εξήντα τρία ευρώ παραπάνω. Ποσά που μπορεί να φαίνονται μικρά σε μακροοικονομικό επίπεδο, αλλά για τα ελληνικά νοικοκυριά αποτελούν σημαντική επιβάρυνση.
Η ελληνική αγορά βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη θέση. Τα νοικοκυριά έχουν ήδη πιεστεί από την ακρίβεια, το αυξημένο κόστος ενέργειας και τη στασιμότητα των μισθών. Η άνοδος των επιτοκίων απειλεί να δημιουργήσει μια νέα γενιά κόκκινων δανείων, καθώς ακόμη και μια μικρή αύξηση στη δόση μπορεί να οδηγήσει σε αδυναμία πληρωμής. Η μείωση της κατανάλωσης και η επιβράδυνση της αγοράς είναι ορατοί κίνδυνοι, με άμεσες επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
Το μεγάλο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι αν η ΕΚΤ θα συνεχίσει την επιθετική της στάση ή αν θα προσαρμόσει την πολιτική της για να αποφύγει μια βαθύτερη κρίση. Η προσπάθεια καταπολέμησης του πληθωρισμού δεν πρέπει να οδηγήσει σε ασφυξία την ανάπτυξη, καθώς η ισορροπία ανάμεσα στη σταθερότητα των τιμών και τη βιωσιμότητα της οικονομίας παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
