Ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ την ώρα που οι σχέσεις ΕΕ–Ουάσινγκτον δοκιμάζονται
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνει με ταχείς ρυθμούς τις εισαγωγές αμερικανικού φυσικού αερίου, την ίδια στιγμή που οι σχέσεις Βρυξελλών–Ουάσινγκτον βρίσκονται σε ιστορικό χαμηλό, σύμφωνα με το Politico. Ήδη το ένα τέταρτο του φυσικού αερίου που καταναλώνει η Ευρώπη προέρχεται από τις ΗΠΑ, ποσοστό που αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω καθώς εφαρμόζεται η πλήρης απαγόρευση των ρωσικών εισαγωγών. Η αυξανόμενη αυτή εξάρτηση δημιουργεί ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια του μπλοκ, ιδιαίτερα μετά την κλιμάκωση της έντασης γύρω από τη Γροιλανδία.
Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νέους δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες, πιέζοντας για συμφωνία σχετικά με την πώληση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να αξιοποιήσει την ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ για να προωθήσει τους γεωπολιτικούς της στόχους. Παρότι υπάρχουν εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου, διπλωμάτες προειδοποιούν ότι σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης, ο κίνδυνος διακοπής εφοδιασμού δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Η εξάρτηση από το αμερικανικό LNG ενισχύθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν η ΕΕ αποφάσισε να μειώσει δραστικά τις εισαγωγές από τη Μόσχα. Το 2021, το ρωσικό αέριο κάλυπτε το 50% των ευρωπαϊκών εισαγωγών, ενώ σήμερα το κενό καλύπτεται κυρίως από αμερικανικές εταιρείες. Νέες συμφωνίες που έχουν υπογραφεί ενδέχεται να αυξήσουν το μερίδιο του αμερικανικού αερίου έως και στο 40% μέχρι το 2030, σύμφωνα με την IEEFA.
Παρά τις δεσμεύσεις για διαφοροποίηση, η Ευρώπη εξακολουθεί να βασίζεται στο φυσικό αέριο για το ένα τέταρτο των ενεργειακών της αναγκών. Η περιορισμένη παγκόσμια προσφορά LNG καθιστά δύσκολη την άμεση απεξάρτηση από τις ΗΠΑ, με την Ένωση να εξετάζει ενίσχυση εισαγωγών από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ωστόσο, η ενεργειακή πραγματικότητα δείχνει ότι η μετάβαση θα είναι σταδιακή.
Για πολλούς αναλυτές, η κατάσταση αυτή επιβεβαιώνει την ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης. Όπως επισημαίνει ο ευρωβουλευτής Thomas Pellerin‑Carlin, η ζήτηση για φυσικό αέριο μειώνεται ήδη λόγω της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αν η ΕΕ συνεχίσει να επενδύει στη βιωσιμότητα, μπορεί να περιορίσει την εξάρτησή της από το αμερικανικό LNG, ακόμη και μετά την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
