Ενεργειακή «ασφυξία»: Σταματάει την παραγωγή φυσικού αερίου το Κατάρ
Η παύση παραγωγής LNG από το Κατάρ, οι απειλές της Μόσχας και το πάγωμα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν ένα εκρηκτικό ενεργειακό κενό που η Ευρώπη δεν μπορεί να καλύψει.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον μεγαλύτερο ενεργειακό κίνδυνο μετά το 2022, καθώς η παύση παραγωγής LNG από το Κατάρ και η πιθανή διακοπή ρωσικών εξαγωγών δημιουργούν ένα κενό που δεν μπορεί να καλυφθεί από τις αμερικανικές προμήθειες. Το αμερικανικό LNG δεν επαρκεί ούτε κατά προσέγγιση για να καλύψει τις ανάγκες των μεγάλων βιομηχανικών οικονομιών της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας, αφήνοντας την ήπειρο εκτεθειμένη σε ένα νέο κύμα ενεργειακής ασφυξίας.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει μετατραπεί σε παγκόσμια ενεργειακή απειλή. Οι Financial Times προειδοποιούν ότι το πετρέλαιο μπορεί να εκτιναχθεί στα 150 δολάρια το βαρέλι, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε βιομηχανίες και νοικοκυριά. Η απόφαση του Κατάρ να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας στις εξαγωγές LNG, μετά την επίθεση ιρανικού drone στις εγκαταστάσεις του Ras Laffan, έχει ήδη προκαλέσει σοκ στις αγορές. Ο υπουργός Ενέργειας του Κατάρ τόνισε ότι η ασφάλεια των εργαζομένων είναι αδιαπραγμάτευτη και ότι η αποκατάσταση της παραγωγής μπορεί να απαιτήσει εβδομάδες ή και μήνες.
Η έλλειψη προσφοράς αναμένεται να οδηγήσει σε «πλειστηριασμό» τιμών, με τις ασιατικές αγορές να υπερπλειοδοτούν για τα ελάχιστα διαθέσιμα φορτία LNG. Ο ίδιος ο υπουργός προειδοποίησε ότι η τιμή του φυσικού αερίου μπορεί να τετραπλασιαστεί, αγγίζοντας τα 117 €/MWh. Ήδη το Brent ανέβηκε κατά 2,5% στα 87,6 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της σύγκρουσης.
Την ίδια στιγμή, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παγώσει. Με πλάτος μόλις 24 μίλια και υπό το βεληνεκές των ιρανικών ακτών, η διέλευση δεξαμενόπλοιων θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη. Τα ασφάλιστρα έχουν εκτοξευθεί, ενώ πολλοί πλοιοκτήτες αποφεύγουν εντελώς τη διέλευση.
Η κρίση πλήττει και τα φιλόδοξα σχέδια του Κατάρ για την επέκταση του κοιτάσματος North Field, μια επένδυση 30 δισ. δολαρίων που στόχευε σε μεγάλη αύξηση παραγωγής έως το 2027. Η καθυστέρηση αυτή, σε συνδυασμό με την έλλειψη πρώτων υλών για λιπάσματα και πετροχημικά, απειλεί να επιβραδύνει την παγκόσμια ανάπτυξη.
Στο ήδη εκρηκτικό σκηνικό, ο Βλαντίμιρ Πούτιν άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο πλήρους παύσης των ρωσικών εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Με τις τιμές καυσίμων να εκτοξεύονται και το Κατάρ εκτός αγοράς, η Ευρώπη δεν διαθέτει εναλλακτικές. Οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου υπενθυμίζουν ότι η ενεργειακή απεξάρτηση απαιτεί όχι μόνο πολιτική βούληση αλλά και πραγματικές δυνατότητες.
Η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στην Ευρώπη αυξήθηκε πάνω από 60% μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ οι προοπτικές για τους επόμενους μήνες είναι δυσοίωνες. Η ήπειρος δεν έχει επάρκεια σε ενέργεια, πρώτες ύλες ή τρόφιμα, και η νέα κρίση απειλεί να πλήξει τόσο τις βιομηχανίες όσο και τα νοικοκυριά, με την Ελλάδα να βρίσκεται ανάμεσα στις πιο ευάλωτες χώρες.
