Ελλάδα δύο ταχυτήτων: Τα πρωτογενή πλεονάσματα και η αφαίμαξη του οικογενειακού προϋπολογισμού

Η εικόνα ευημερίας στους αριθμούς συγκρούεται με την πραγματικότητα της ακρίβειας, της υπερχρέωσης και της κατάρρευσης της παραγωγής

Η επίσημη εικόνα της ελληνικής οικονομίας, όπως παρουσιάζεται μέσα από κυβερνητικές ανακοινώσεις και θετικές αξιολογήσεις διεθνών οίκων, απέχει δραματικά από την καθημερινότητα των πολιτών. Παρά τα «ισχυρά» πρωτογενή πλεονάσματα, η κοινωνική πλειοψηφία βιώνει μια πραγματικότητα όπου το ιδιωτικό χρέος διογκώνεται, η αγοραστική δύναμη εξανεμίζεται και ο οικογενειακός προϋπολογισμός πιέζεται ασφυκτικά .

Στο λιανεμπόριο, η κατάσταση είναι ενδεικτική της οικονομικής στρέβλωσης. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν πτώση 16% στον κύκλο εργασιών του πρώτου τριμήνου, καθώς οι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές τους στα απολύτως απαραίτητα. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός στα βασικά αγαθά παραμένει υψηλός, δημιουργώντας συνθήκες στασιμοπληθωρισμού: λιγότερες πωλήσεις, αλλά σε ακριβότερες τιμές. Αντίθετα, τα σούπερ μάρκετ καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ τζίρου 16,2 δισ. ευρώ, όχι λόγω αυξημένης κατανάλωσης, αλλά εξαιτίας των συνεχών ανατιμήσεων .

Την ίδια ώρα, το κράτος εμφανίζεται ως ο μεγαλύτερος κακοπληρωτής της αγοράς. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες και προμηθευτές έχουν φτάσει τα 3,87 δισ. ευρώ, στερώντας κρίσιμη ρευστότητα από επιχειρήσεις που ήδη δοκιμάζονται. Παράλληλα, τα χρέη των πολιτών προς την εφορία αυξάνονται σταθερά, καθώς η φοροδοτική ικανότητα έχει εξαντληθεί. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα γενιά οφειλετών που αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της .

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο ασφαλιστικό σύστημα. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ αγγίζουν τα 51,87 δισ. ευρώ, με μεγάλο μέρος τους να θεωρείται πλέον μη εισπράξιμο. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επαγγελματίες βάζουν σε δεύτερη μοίρα τις εισφορές τους, επιλέγοντας να καλύψουν βασικές ανάγκες επιβίωσης. Η κατάσταση αυτή αποκαλύπτει την αποτυχία των μέχρι τώρα ρυθμίσεων και την αδυναμία του συστήματος να ανταποκριθεί στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς .

Στον πρωτογενή τομέα, η κρίση έχει λάβει διαστάσεις αφανισμού. Το κόστος παραγωγής συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ οι τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί μειώνονται. Η «ψαλίδα» αυτή καθιστά τη γεωργία και την κτηνοτροφία οικονομικά ασύμφορες δραστηριότητες. Η εγκατάλειψη της παραγωγής οδηγεί σε μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές, γεγονός που τροφοδοτεί εκ νέου την ακρίβεια στα τρόφιμα και επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά .

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε έναν πληθωρισμό διαρκείας, ο οποίος θα συνεχίσει να διαβρώνει τα εισοδήματα και να διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες. Η οικονομία των αριθμών μπορεί να εμφανίζεται ισχυρή, όμως η οικονομία των ανθρώπων βρίσκεται σε οριακό σημείο. Τα στοιχεία για το λιανεμπόριο, τα χρέη, τις οφειλές του Δημοσίου και την κατάρρευση της παραγωγής συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί άμεση αλλαγή πορείας και ουσιαστική στήριξη της κοινωνίας και της πραγματικής οικονομίας .