ΕΚΤ: Πρωτοφανής συγκέντρωση τραπεζικών δανείων σε μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους στην Ελλάδα
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μπόρις Βούιτσιτς, επισημαίνει ότι δεν υπάρχει αντίστοιχο φαινόμενο σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία του ΔΝΤ για τις χρηματοδοτήσεις και τους κινδύνους για τις τράπεζες.
Στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο συγκέντρωσης των τραπεζικών δανείων σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων στην Ελλάδα αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), Μπόρις Βούιτσιτς. Όπως επισήμανε, η έκθεση των τραπεζών στους δέκα μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας είναι πρωτοφανής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς αντίστοιχη συγκέντρωση χορηγήσεων δεν καταγράφεται σε άλλη χώρα της Ευρώπης.
Η τοποθέτησή του έγινε στη Φρανκφούρτη, κατά την παρουσίαση της έκθεσης της ΕΚΤ «Financial Stability Review», έπειτα από σχετική ερώτηση του liberal.gr. Όταν κλήθηκε να διευκρινίσει ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την αντιμετώπιση του ζητήματος, ο Βούιτσιτς περιορίστηκε να σημειώσει ότι η ΕΚΤ δεν σχολιάζει ζητήματα που αφορούν μεμονωμένες χώρες.
Την έκταση του φαινομένου αποτυπώνουν τα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση, τα δάνεια που έχουν χορηγήσει οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες στους δέκα μεγαλύτερους επιχειρηματικούς ομίλους αντιστοιχούν στο 66,2% του συνόλου των επιχειρηματικών δανείων. Παράλληλα, η έκθεση των τραπεζών στους δέκα μεγαλύτερους κοινούς εταιρικούς δανειολήπτες φτάνει στο 81% των εποπτικών κεφαλαίων Tier 1, αφού συνυπολογιστούν τα μέτρα περιορισμού του πιστωτικού κινδύνου.
Ακόμη υψηλότερο είναι το ποσοστό των συνολικών μεγάλων χρηματοδοτικών ανοιγμάτων, το οποίο ανέρχεται στο 122,3% των συγκεκριμένων κεφαλαίων. Ιδιαίτερη σημασία έχει, σύμφωνα με το ΔΝΤ, το γεγονός ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εμφανίζουν παρόμοια κατανομή πιστωτικής έκθεσης απέναντι στους ίδιους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους. Αυτό σημαίνει ότι ενδεχόμενες σοβαρές οικονομικές δυσκολίες σε έναν ή περισσότερους από αυτούς θα μπορούσαν να επηρεάσουν ταυτόχρονα περισσότερα τραπεζικά ιδρύματα, επιβαρύνοντας τους ισολογισμούς τους.
Την ίδια στιγμή, η ΕΚΤ προειδοποιεί για τους κινδύνους που δημιουργεί το ενεργειακό κόστος στην ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων. Παρότι η συνολική ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών της Ευρωζώνης παραμένει καλή, σημαντικά είναι τα ανοίγματά τους σε επιχειρήσεις που είναι ευάλωτες σε διαταραχές του ενεργειακού εφοδιασμού. Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΚΤ, οι επιπτώσεις μιας διαταραχής στην προσφορά πετρελαίου στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μπορεί να εκδηλώνονται σταδιακά και να συσσωρεύονται για αρκετά χρόνια. Η παρατεταμένη αύξηση του ενεργειακού κόστους δυσκολεύει την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων και ενδέχεται να αυξήσει τις προβλέψεις των τραπεζών για επισφαλείς απαιτήσεις.
Στην ίδια παρουσίαση εξετάστηκαν και άλλοι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο κίνδυνος απότομης ανατιμολόγησης των κρατικών ομολόγων, σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών δανεισμού και ενισχυμένης παρουσίας επενδυτών που αντιδρούν γρήγορα στις εξελίξεις. Η Γαλλία αναφέρθηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς η πολιτική αβεβαιότητα προστίθεται στις ανησυχίες για τη δημοσιονομική της κατάσταση.
Επιπλέον, η ΕΚΤ επισημαίνει ότι μια απότομη πτώση των αποτιμήσεων των εταιρειών Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούσε να επεκταθεί από τις χρηματιστηριακές αγορές και στα εταιρικά ομόλογα, καθώς αυξάνεται η χρηματοδότηση επενδύσεων σε τεχνολογικές υποδομές μέσω δανεισμού. Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάστηκε ο ρόλος των hedge funds, καθώς μια σημαντική πτώση των τιμών μπορεί να οδηγήσει σε απαιτήσεις για πρόσθετες εξασφαλίσεις και αναγκαστικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων από επενδυτές με υψηλή μόχλευση, εντείνοντας τις πιέσεις στις αγορές. Οι τράπεζες ενδέχεται να επηρεαστούν και μέσω των χρηματοδοτικών σχέσεών τους με μη τραπεζικούς χρηματοπιστωτικούς φορείς.