ΕΦΚΑ: Πώς λειτουργεί πλέον η πενταετής παραγραφή οφειλών
Από το 2026 η παραγραφή μειώνεται στα 5 έτη, αλλά υπάρχουν εξαιρέσεις, διακοπές και διαδικασίες που απαιτούν προσοχή από ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Η πενταετής παραγραφή οφειλών προς τον ΕΦΚΑ αποτελεί πλέον πραγματικότητα, μετά τις αλλαγές που εφαρμόζονται από την 1η Ιανουαρίου 2026. Με βάση τον Ν. 4997/2022 και τις νεότερες ρυθμίσεις, ο χρόνος παραγραφής μειώνεται από τα 10 στα 5 έτη, με στόχο την ταχύτερη βεβαίωση και είσπραξη εισφορών και την αποφυγή συσσώρευσης παλαιών χρεών. Η παραγραφή ξεκινά από το τέλος του έτους κατά το οποίο παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία.
Ωστόσο, η παραγραφή δεν είναι αυτόματη ούτε απόλυτη. Διακόπτεται όταν ο ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ προχωρήσουν σε ενέργειες είσπραξης, όπως κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης οφειλής, λήψη αναγκαστικών μέτρων (π.χ. κατάσχεση) ή όταν ο ίδιος ο οφειλέτης αναγνωρίσει το χρέος, για παράδειγμα μέσω αίτησης ρύθμισης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος παραγραφής «μηδενίζεται» και ξεκινά εκ νέου.
Για να παραγραφούν οφειλές που δεν έχουν βεβαιωθεί στο ΚΕΑΟ, απαιτείται ενέργεια από τον ασφαλισμένο. Η διαδικασία περιλαμβάνει έλεγχο των χρεών μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του ΚΕΑΟ, υποβολή αίτησης για αναγνώριση παραγραφής και έλεγχο από τον ΕΦΚΑ για τυχόν διακοπτικά γεγονότα. Εφόσον δεν υπάρχουν τέτοια, το χρέος διαγράφεται και ενημερώνεται ο ασφαλισμένος.
Σημαντικό είναι ότι ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί για οφειλές που είχαν παραγραφεί δεν επιστρέφονται, ενώ για παλαιότερα χρέη άνω της δεκαετίας η παραγραφή ισχύει ήδη, εφόσον δεν είχαν βεβαιωθεί. Η παραγραφή επηρεάζει και τη συνταξιοδότηση: οι μήνες που αντιστοιχούν σε παραγεγραμμένες οφειλές δεν προσμετρώνται ως συντάξιμος χρόνος, εκτός αν εξοφληθούν.
Οι αλλαγές αυτές καθιστούν αναγκαίο για χιλιάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις να ελέγξουν προσεκτικά την ασφαλιστική τους εικόνα και να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα παραγραφής, όπου αυτή εφαρμόζεται, ώστε να μειώσουν το συνολικό βάρος των οφειλών τους.
