ΕΕ «κόβει» 45% από τα κονδύλια προώθησης αγροτικών προϊόντων
Σημαντικές επιπτώσεις για εξαγωγές, παραγωγούς και τον πρωτογενή τομέα – Η νέα δημοσιονομική προτεραιότητα της Ευρώπης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια από τις πιο αιφνιδιαστικές περικοπές των τελευταίων ετών, μειώνοντας κατά 45% τα κονδύλια που χρηματοδοτούν την προώθηση αγροτικών προϊόντων. Το ποσό των 205 εκατ. ευρώ που διατέθηκε το 2026 περιορίζεται στα 186 εκατ. ευρώ για το επόμενο έτος, όπως προκύπτει από κοινή επιστολή 18 φορέων προς τον αρμόδιο Επίτροπο. Η απόφαση εντάσσεται στη νέα αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, όπου η συνολική στήριξη της γεωργίας μειώνεται κατά 22% για την περίοδο 2028–2034 – από 386 δισ. ευρώ σε 300 δισ. ευρώ. Για την Ελλάδα, η απώλεια αντιστοιχεί σε περίπου 600 εκατ. ευρώ.
Η περικοπή προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς τα προγράμματα προώθησης θεωρούνται εξαιρετικά αποτελεσματικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι φορείς, κάθε επιπλέον ευρώ που επενδύεται σε δράσεις προβολής αποφέρει αύξηση 172 ευρώ στις εξαγωγές. Η ΕΕ έχει καταφέρει να διατηρεί σταθερά πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο στα αγροτοδιατροφικά προϊόντα – 24,5 δισ. ευρώ το 2025 – χάρη και σε αυτά τα κονδύλια.
Την ίδια στιγμή, η συγκυρία για τον πρωτογενή τομέα είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Η παραγωγή κριθαριού στην Πολωνία έχει καταρρεύσει στα 100 κιλά/στρέμμα λόγω καύσωνα, από τα συνήθη 600 κιλά, ενώ αντίστοιχα προβλήματα εμφανίζονται σε Ουγγαρία και Σλοβακία. Οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν σοβαρές απώλειες, ενώ οι κτηνοτροφικές μονάδες αναμένεται να επιβαρυνθούν με υψηλότερο κόστος ζωοτροφών λόγω εισαγωγών από μακρινές αγορές.
Η αλλαγή προτεραιοτήτων της ΕΕ συνδέεται με την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, όπως επισημαίνουν οι φορείς, οι οποίοι εκφράζουν φόβους ότι η γεωργία υποχωρεί σε δεύτερο πλάνο. Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση: στις 30 Μαΐου ανακοίνωσαν νέο πρόγραμμα 72,9 εκατ. δολαρίων για την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των καρπών με κέλυφος, στηρίζοντας ενεργά τον πρωτογενή τους τομέα.
Η συζήτηση που ανοίγει είναι κρίσιμη για το μέλλον των ευρωπαϊκών εξαγωγών και των παραγωγών που στηρίζονται σε αυτά τα προγράμματα. Με τις αγορές να γίνονται ολοένα πιο ανταγωνιστικές και τις κλιματικές πιέσεις να αυξάνονται, η μείωση των κονδυλίων δημιουργεί ένα νέο, πιο απαιτητικό περιβάλλον για τον αγροδιατροφικό κλάδο της Ευρώπης.
