ΔΝΤ: Τα τρία σενάρια για την παγκόσμια οικονομία
Πώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι τιμές ενέργειας και οι χρηματοπιστωτικές πιέσεις διαμορφώνουν τις προβλέψεις του Ταμείου για το 2026–2027
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τις προβλέψεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό. Στη νέα έκθεση World Economic Outlook, το Ταμείο παρουσιάζει ένα βασικό σενάριο και δύο δυσμενείς εκδοχές, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με την ένταση του ενεργειακού σοκ και τη διάρκεια των γεωπολιτικών αναταράξεων .
Στο βασικό σενάριο, το ΔΝΤ υποθέτει ότι η σύγκρουση θα είναι περιορισμένης διάρκειας και ότι οι διαταραχές στην παραγωγή και τις μεταφορές θα υποχωρήσουν έως τα μέσα του 2026. Οι τιμές ενέργειας αυξάνονται αλλά χωρίς να εκτροχιάζονται, ενώ η παγκόσμια ανάπτυξη τοποθετείται στο 3,1% και ο πληθωρισμός στο 4,4%. Η αβεβαιότητα, ωστόσο, παραμένει αυξημένη έως το 2027, με τις αγορές να κινούνται προσεκτικά.
Το πρώτο δυσμενές σενάριο προβλέπει ένα ισχυρό αλλά προσωρινό ενεργειακό σοκ. Το πετρέλαιο εκτιμάται ότι θα αυξηθεί έως 80%, το φυσικό αέριο έως 160% σε Ευρώπη και Ασία, ενώ οι τιμές τροφίμων θα κινηθούν ανοδικά. Η παγκόσμια ανάπτυξη υποχωρεί στο 2,5% και ο πληθωρισμός ανεβαίνει στο 5,4%, καθώς οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες επιδεινώνονται και τα risk premiums αυξάνονται αισθητά .
Στο πιο σοβαρό σενάριο, η κρίση παρατείνεται και προκαλεί βαθύτερη αποσταθεροποίηση. Το πετρέλαιο μπορεί να διπλασιαστεί σε τιμή, το φυσικό αέριο να αυξηθεί έως 200% και οι τιμές τροφίμων έως 10%. Το σοκ θεωρείται παρατεταμένο, με έντονες δευτερογενείς επιπτώσεις, οδηγώντας την παγκόσμια ανάπτυξη κοντά στο 2% το 2026 και τον πληθωρισμό πάνω από 6% έως το 2027 .
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η πορεία της οικονομίας θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της σύγκρουσης, τη σταθερότητα των αγορών ενέργειας και την αντοχή του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παρά το βασικό σενάριο σταθεροποίησης, οι καθοδικοί κίνδυνοι παραμένουν ισχυροί, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πιο έντονης επιβράδυνσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απόκλιση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωζώνης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, με ανάπτυξη 2,3% το 2026, στηριζόμενες στην κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις πιο ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες. Αντίθετα, η Ευρωζώνη επηρεάζεται εντονότερα από το ενεργειακό σοκ, με ανάπτυξη μόλις 1,1% και πιο επίμονο πληθωρισμό που περιορίζει τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής .
