Δημογραφική κατάρρευση: Οι θάνατοι το 2024 σχεδόν διπλάσιοι από τις γεννήσεις
Δέκα τέσσερα χρόνια συνεχούς μείωσης του πληθυσμού και η μετανάστευση που συγκρατεί την πτώση
Η Ελλάδα συνεχίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις σοβαρότερες δημογραφικές κρίσεις της σύγχρονης ιστορίας της, καθώς για δέκα τέσσερα συνεχόμενα χρόνια ο πληθυσμός της χώρας μειώνεται. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 αποτυπώνουν μια ζοφερή εικόνα, με τους θανάτους να είναι σχεδόν διπλάσιοι από τις γεννήσεις, ενώ η μετανάστευση αποτελεί πλέον τον μοναδικό παράγοντα που συγκρατεί την πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 4,1 τοις εκατό σε σχέση με το 2023, ενώ οι θάνατοι παρουσίασαν μικρή κάμψη της τάξης του 1 τοις εκατό. Παρά τη μείωση αυτή, ο αριθμός των θανάτων παραμένει υπερδιπλάσιος των γεννήσεων, με 68.309 γεννήσεις έναντι 125.873 θανάτων μέσα στο 2024. Η φυσική μείωση του πληθυσμού ανήλθε έτσι σε 57.564 άτομα.
Παρά τα ανησυχητικά αυτά στοιχεία, ο συνολικός μόνιμος πληθυσμός της χώρας μειώθηκε οριακά, μόλις κατά 0,03 τοις εκατό, καθώς η καθαρή μετανάστευση κάλυψε σχεδόν ολόκληρο το δημογραφικό κενό. Το θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο για το 2024 ανήλθε σε 54.135 άτομα, σχεδόν διπλάσιο από το αντίστοιχο του 2023, όταν είχε διαμορφωθεί σε 29.816 άτομα. Στα στοιχεία των εισερχόμενων μεταναστών περιλαμβάνονται και άτομα που βρίσκονταν στη χώρα υπό καθεστώς διεθνούς ή προσωρινής προστασίας.
Ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας την 1η Ιανουαρίου 2025 εκτιμάται σε 10.372.335 άτομα, εκ των οποίων 5.094.094 άνδρες και 5.278.241 γυναίκες. Η ηλικιακή κατανομή δείχνει έντονη γήρανση: το 12,8 τοις εκατό του πληθυσμού είναι παιδιά έως 14 ετών, το 63,5 τοις εκατό βρίσκεται στις παραγωγικές ηλικίες 15 έως 64 ετών, ενώ το 23,7 τοις εκατό είναι άτομα άνω των 65 ετών. Ο δείκτης γήρανσης έχει φτάσει στο 185,4, αριθμός που αποτυπώνει τη δραματική ανατροπή της δημογραφικής πυραμίδας.
Η μακροχρόνια τάση είναι εξίσου ανησυχητική. Τα στοιχεία των τελευταίων 35 ετών δείχνουν ότι ο πληθυσμός έχει επιστρέψει στα επίπεδα του 1992, όταν καταγράφηκαν 10.367.163 κάτοικοι. Από τότε ακολούθησε μια σταθερή ανοδική πορεία μέχρι το 2011, οπότε και σημειώθηκε το ιστορικό υψηλό των 11.123.392 κατοίκων. Έκτοτε, η μείωση είναι συνεχής και δεν έχει ανακοπεί.
Σε περιφερειακό επίπεδο, η Αττική παραμένει η πολυπληθέστερη περιοχή της χώρας με 3.764.272 κατοίκους, ενώ η Κεντρική Μακεδονία ακολουθεί με 1.772.400 κατοίκους, εκ των οποίων 1.081.843 βρίσκονται στον νομό Θεσσαλονίκης.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύουν με σαφήνεια το βάθος του δημογραφικού προβλήματος, το οποίο πλέον δεν αποτελεί μόνο κοινωνική πρόκληση αλλά και κρίσιμο παράγοντα για την οικονομία, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
