Δημήτρης Παξινός: Είναι ανεξάρτητη η δικαστική εξουσία;

Η όλη διαδικασία διορισμού της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων της Χώρας από την εκάστοτε Κυβέρνηση συνιστά βαρύτατη παραβίαση της Δημοκρατικής Αρχής της Διάκρισης των Εξουσιών.

Πρόκειται για μία κατ’ εξοχήν πράξη επιβολής κυριαρχίας της Εκτελεστικής επί της Δικαστικής Εξουσίας. Με τον τρόπο αυτό, βαρύνουσα σημασία στην επιλογή έχει η ιδεολογική (βλέπε κομματική συμπάθεια, αν όχι συγγένεια) η οποία στη συνέχεια με την αφυπηρέτηση εντάσσει ένιους των επιλεγέντων σε κομματικούς σχηματισμούς ή σε κρίσιμες θέσεις διοικήσεων Ανεξάρτητων Αρχών που κατ’ όνομα μόνον στις πλείστες των περιπτώσεων παραμένουν Ανεξάρτητες.

Γράφει ο  Δημήτρης Χ. Παξινός, Πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών

Μόνο επί Κωνσταντίνου Καραμανλή είχε επιλεγεί ως Πρόεδρος του Αρείου Πάγου ο Δημήτρης Σκούμπης, εν γνώσει του ότι δεν ανήκε στην ίδια παράταξη, κι είχε τύχει της γενικής αποδοχής. Όπως συνέβη, επίσης, με τον διατελέσαντα, επί μία τετραετία, Πρόεδρο του ΑΠ Στέφανο Ματθία, μακρυά από πολιτικά παιγνίδια και κάθε είδους συναλλαγή και αφοσιωμένο, μόνο, στα δικαστικά του καθήκοντα. Αρνήθηκε να λάβει, οποιαδήποτε θέση, μετά την συνταξιοδότησή του και ακόμη μνημονεύεται και εξαίρεται για ήθος και το κύρος του. Σεμνός και ταπεινός. Ήταν προσκεκλημένος στις Ολομέλειές μας κι απολαμβάναμε τις γνώσεις και το ήθος του από την Παρουσία του.

Μέχρι τώρα, στις επιλογές της ηγεσίας, ακολουθείτο η επετηρίδα κι αυτό μείωνε τις αντιδράσεις. Η παράκαμψη της Ιεραρχίας κι η επιλογή, ως επικεφαλής, δύο άξιων μεν δικαστών, με 4ετή όμως θητεία, δημιούργησε εύλογες απορίες για την σκοπιμότητα αυτή! Τους προτίμησαν όμως και οι συνάδελφοί τους στην καθιερωμένη ψηφοφορία. Δεν θα ‘λεγα το ίδιο για την ψηφοφορία στη διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, γιατί εκεί υπερισχύει το κομματικό κριτήριο κι οι κυβερνητικές εντολές.

Το ερώτημα που γεννήθηκε, είναι ποία είναι τα ιδιαίτερα προσόντα που διέθεταν και προτιμήθηκαν από άλλους επίσης άξιους συναδέλφους τους. Ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο και εν όψει των βουλευτικών εκλογών, με εκκρεμή θέματα με σαφώς πολιτική χροιά κι ανάμιξη πάντοτε της Εκτελεστικής Εξουσίας. Με ποιον τρόπο, άραγε, θα “ανταποδώσει” ο ευεργετημένος, την ευγνωμοσύνη του στην Κυβέρνηση, που τον επέλεξε; Αφήνοντας απλώς , εκτός της Δικαιοσύνης, την κομματική του ταυτότητα, τις ιδεολογικές αναφορές κι ίσως προκαταλήψεις, κάνοντάς το χρέος του και τηρώντας τον όρκο του, στο όνομά της κοινωνίας,στο όνομα του Ελληνικού Λαού, στο όνομα του οποίου κατά το Σύνταγμα εκδίδονται οι αποφάσεις και στον οποίο, λογοδοτεί. Αυτό είναι το ΧΡΕΟΣ. Αλλιώς δεν μπορεί να έχει την έξωθεν καλή μαρτυρία κι η προτίμηση στο πρόσωπό του θα είναι χαριστική και εξαρτημένη.

Και πέραν αυτού, το να καλούνται οι εκπρόσωποι της Δικαιοσύνης στην διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, για μια “περατζάδα” εν γνώσει ότι η επιλογή έχει προσυμφωνηθεί συνιστά μείωση του κύρους και της Ανεξαρτησίας της . Άλλωστε ποια έννοια έχει αυτή η επίσκεψη η εθιμοτυπική, όταν δεν μπορούν να κρίνουν την ποιότητα, την εν γένει πορεία, το ήθος των ανωτάτων δικαστών και να εκφράσουν γνώμη που θα ληφθεί υπ’ όψιν από την πλειοψηφία, δηλαδή την Κυβέρνηση. Θα ίσχυε και θα ήταν πρέπον αν άλλαζε ο τρόπος επιλογής και είχε συμμετοχή καθοριστική και ουσιαστική η Βουλή. Φιλοσοφία

Η πλειοψηφία και η μειοψηφία στη Βουλή είναι απολύτως συνυφασμένη -δυστυχώς- με τις κομματικές επιλογές που υπαγορεύουν τη χροιά κάθε μίας ψήφου. Με τον τρόπο αυτό “νοθεύεται” κάθε αξιολογική και αξιοκρατική κρίση. Κατά συνέπεια το πρόβλημα είναι τόσο βαθύ και δυσεπίλυτο που χωρίς Δημοκρατική Παιδεία και ανεξαρτησία Γνώμης καμία πρόταση -σήμερα τουλάχιστον- για διαμόρφωση και διατύπωση ενός άλλου τρόπου επιλογής δεν δημιουργεί θεσμική διαπαραταξιακή και διακομματική εμπιστοσύνη.

Ο Δικαστής, ιερή έννοια, όταν δικάζει, διαχειρίζεται τα πολυτιμότερα αγαθά του πολίτη, κι έχει θεϊκή εξουσία. Δεν δικάζει κατά την εικαζόμενη βούληση των κυβερνώντων, όπως δίνεται η εντύπωση σε δίκες με πολιτικό ενδιαφέρον. Λίγες είναι οι υποθέσεις αυτές, αλλά εξ αυτών κρίνεται η Αξιοπιστία της όλης Δικαιοσύνης. Του Κράτους Δικαίου, Της Δημοκρατίας. Η συνείδησή του, δεν επιτρέπει, συνήθως, παρεκβάσεις από το έργο του. Το ήθος του Δικαστή αναδεικνύεται σε κάθε δίκη, σε κάθε διαδικασία, κάθε παρουσία, κάθε στιγμή που έρχεται σ επαφή με τον πολίτη. Έτσι ο πολίτης θα αισθανθεί κυρίαρχος και περήφανος και θ αναφωνήσει περιχαρής” Υπάρχουν δικαστές και στην Αθήνα κι όχι μόνο στο Βερολίνο ” Πράγματι!

Το αίσθημα του Δικαίου και της Δικαιοσύνης είναι σύμφυτο με την ανθρώπινη παρουσία και την ανάγκη για συμβίωση και αλληλεξάρτηση σε μία δίκαιη κατά τον Πλάτωνα με κανόνες κοινωνία «επειδή τυγχάνει ημών έκαστος ουκ αυτάρκης, αλλά πολλών “ων” ενδεής» Με την ανάγκη για κάθαρση και αποκατάσταση της ισορροπίας. Της ευνομίας, της ευθυδικίας και της κοινωνικής γαλήνης. Πολλές οι προκλήσεις του καιρού που ζούμε. Μέσα σ’ έναν κυκεώνα νομοθετικών ρυθμίσεων και νυκτόβιων τροπολογιών και αντιφατικών ρυθμίσεων, πολυπλοκότητας κι ασάφειας οι Δικαστές προσπαθούν ν απονείμουν Δικαιοσύνη. Φιλοσοφία

Η τύχη των, λίγων, ανέντιμων δικαστών, από τα αρχαία χρόνια ήταν γνωστή κι ατιμωτική. Έναντι θεών κι ανθρώπων. Είναι κάτι πιο βαθύ η επικοινωνία με το Θείο. Με τον βαθύτερο εαυτό. Σ αυτόν που απολογείσαι. Δεν αρκούν οι γονυκλισίες και τυχόν υλικές παροχές. “Πη παρέβην. Τι δ έρεξα. Τι μοι δέον ουκ ετελέσθη” είναι ο βραδινός απολογισμός κάθε Δικαστή που σέβεται τον εαυτό του και το υψηλό λειτούργημά του. Μπροστά του καθημερινά είναι ο δρόμος της αρετής κι ο δρόμος της απώλειας κάθε ίχνους τιμής κι αξιοπρέπειας. Έχει λεχθεί ότι, αν πέτυχες η απέτυχες, ως Δικαστής, θα φανεί απ’ τον αποδιδόμενο, απ’ τους δικηγόρους, σεβασμό, στο δρόμο, μετά την συνταξιοδότηση. Εκτός κι αν αποφεύγεις την κοσμοσυρροή.

Χρειάζεται όμως η συμβολή της Πολιτείας που οφείλει να αναθεωρήσει τον τρόπο επιλογής της δικαστικής ηγεσίας. Και να ψηφίζει νόμους, όχι αγεληδόν, νόμους που να εμπνέουν σεβασμό και να ωθούν την την κοινωνία να σκέπτεται ηθικά κι έντιμα, με πρότυπα διαφορετικά. Κι ασφαλώς η Δικαιοσύνη να κάμει το χρέος της αγνοώντας τα όποια θέλγητρα των εξουσιαστών, που επιδεικνύουν και προβάλλουν. Είναι θέμα αυτοσεβασμού και αίσθησης του καθήκοντος. Θέμα αρετής. Κι ηθικής.

Γνωρίζω το νέο Πρόεδρο του Α.Π. κ. Παναγιώτη Λυμπερόπουλο και πιστεύω ότι θ’ αναδείξει τον θεσμικό του ρόλο και θα δώσει ουσιαστικό περιεχόμενο και κύρος στα νέα του καθήκοντα. Στην έννοια της απονεμόμενης Δικαιοσύνης. Όλοι θα χειροκροτήσουν τη συνέπεια και την αφοσίωση στο έργο του. Το ίδιο ισχύει και για τον νεοεκλεγέντα Εισαγγελέα του Α.Π. κ Ευάγγελο Μπακέλα.

Αρχή Άνδρα δείκνυσι”. Όπερ έδει δείξαι.